Toksyna wymiotna wykryta w mleku. Chodzi o topowego producenta

Kluczowe znaczenie dla oceny sytuacji ma charakter wykrytej substancji oraz sposób korzystania z mleka początkowego. Eksperci Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego PZH – Państwowego Instytutu Badawczego ocenili, że jednorazowe spożycie zakwestionowanego produktu nie powinno spowodować działania toksycznego. Jednocześnie nie można wykluczyć niekorzystnych skutków zdrowotnych w przypadku dłuższego podawania dziecku mleka pochodzącego z zakwestionowanej partii.

GIS informuje ponadto, że stężenie cereulidyny stwierdzone przez polskie organy nadzoru w próbkach pochodzących z jednego cyklu produkcyjnego było niższe od poziomu interwencyjnego wynikającego z oceny Europejskiego Urzędu ds. Bezpieczeństwa Żywności z lutego 2026 r. Mimo to przyjęto podejście ostrożnościowe i zdecydowano o wycofaniu produktu.

Takie działanie jest szczególnie istotne w przypadku żywności przeznaczonej dla niemowląt, ponieważ najmłodsze dzieci są bardziej podatne na skutki zaburzeń żołądkowo-jelitowych i odwodnienia. EFSA w swojej ocenie ryzyka z lutego 2026 r. zwróciła uwagę właśnie na większą wrażliwość bardzo małych dzieci.

Czym jest cereulidyna i jakie objawy może wywoływać

Cereulidyna jest toksyną wytwarzaną przez niektóre szczepy bakterii Bacillus cereus. Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności wskazuje, że substancja może prowadzić przede wszystkim do nudności, wymiotów i dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego. Objawy mogą pojawić się stosunkowo szybko po spożyciu produktu zawierającego toksynę.

Problem cereulidyny w produktach przeznaczonych dla niemowląt nie ograniczał się w 2026 r. do pojedynczego przypadku w Polsce. Już wcześniej w kilku państwach prowadzono wycofania preparatów do żywienia niemowląt po wykryciu cereulidyny. EFSA i Europejskie Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób analizowały wielokrajowe zdarzenie związane z takimi produktami. Do 13 lutego 2026 r. przypadki objawów żołądkowo-jelitowych u niemowląt po spożyciu preparatów objętych postępowaniami zgłoszono w Austrii, Belgii, Danii, Francji, Luksemburgu, Hiszpanii oraz Wielkiej Brytanii.

Większość obserwowanych przypadków miała łagodny przebieg, ale odnotowano również hospitalizacje związane z odwodnieniem. EFSA i ECDC zwracały uwagę, że szczególnie niemowlęta poniżej szóstego miesiąca życia mogą być bardziej podatne na zaburzenia gospodarki wodno-elektrolitowej.

Czego dotyczy ostrzeżenie?

Ostrzeżenie  dotyczy mleka początkowego NAN OPTIpro 1 w opakowaniach o masie 650 g. Cereulidynę wykryto podczas działań prowadzonych przez Państwową Inspekcję Sanitarną w jednej partii produktu. Wycofaniem objęto jednak dwie partie.

Pierwsza ma numer L-53430346BA i datę minimalnej trwałości 06.2027. Druga, wycofywana przez Nestlé ze względów ostrożnościowych, ma numer L-53440346BA i tę samą datę minimalnej trwałości – 06.2027. Obie partie pochodzą z Niderlandów, a ich dystrybutorem na polskim rynku jest Nestlé Polska S.A. Numery partii umożliwiające identyfikację produktu znajdują się na spodzie opakowania.

GIS podkreśla, że wycofanie nie obejmuje innych produktów Nestlé. Postępowanie dotyczy wyłącznie wskazanych partii NAN OPTIpro 1, 650 g. Producent rozpoczął procedurę usuwania produktów zarówno z obrotu handlowego, jak i od konsumentów, a Państwowa Inspekcja Sanitarna monitoruje ten proces.

EFSA ustaliła wartości odniesienia dla cereulidyny

W lutym 2026 r. EFSA przeprowadziła pilną ocenę ryzyka dotyczącą cereulidyny w mleku i preparatach dla niemowląt. Europejscy eksperci ustalili ostrą dawkę referencyjną na poziomie 0,014 mikrograma cereulidyny na kilogram masy ciała. Za kluczowy ostry skutek działania toksyny uznano wymioty.

Przy obliczaniu potencjalnego narażenia EFSA przyjęła dla mleka początkowego wysokie dobowe spożycie odpowiadające 260 ml na kilogram masy ciała. Na tej podstawie eksperci ocenili, że stężenie cereulidyny w przygotowanym do spożycia mleku przekraczające 0,054 mikrograma na litr może prowadzić do przekroczenia ustalonego poziomu bezpieczeństwa. Dla preparatów następnych wartość ta wynosi 0,1 mikrograma na litr.

Przyjęte parametry są konserwatywne i mają służyć ochronie najmłodszych konsumentów, w szczególności dzieci w pierwszych tygodniach życia. EFSA uwzględniła dodatkowy margines bezpieczeństwa ze względu na odmienny sposób metabolizowania substancji przez niemowlęta poniżej 16. tygodnia życia.

Wycofane mleko NAN OPTIpro 1. Jak sprawdzić produkt

Rodzice korzystający z NAN OPTIpro 1 powinni przede wszystkim sprawdzić spód opakowania. Ostrzeżenie obejmuje opakowania o masie 650 g z numerami partii:

• L-53430346BA – data minimalnej trwałości 06.2027,
• L-53440346BA – data minimalnej trwałości 06.2027.

GIS jednoznacznie zaleca, aby produktów objętych komunikatem nie podawać dzieciom. Producent wycofuje je ze sprzedaży i od konsumentów. Dystrybutor rozpoczął również informowanie rodziców i opiekunów o sytuacji.

Osoby, które kupiły objęte wycofaniem mleko, mogą skontaktować się z Serwisem Konsumenta Nestlé pod bezpłatnym numerem 800 174 902 lub pod adresem [email protected], aby uzyskać informacje dotyczące wymiany produktu.

Objawy po spożyciu wycofanego mleka. GIS wskazuje, co zrobić

W przypadku wystąpienia objawów chorobowych po spożyciu mleka z jednej z wycofanych partii GIS zaleca kontakt z lekarzem. EFSA i ECDC wskazują przede wszystkim na wymioty i biegunkę. Szczególnej uwagi wymaga utrzymujące się wymiotowanie lub oznaki odwodnienia, ponieważ u niemowląt pogorszenie stanu związanego z utratą płynów może następować szybciej niż u starszych dzieci i dorosłych.

Samo wystąpienie takich objawów nie oznacza jednak automatycznie zatrucia cereulidyną. Zaburzenia żołądkowo-jelitowe u najmłodszych mogą mieć wiele przyczyn, w tym infekcje wirusowe. W przypadku dziecka, które spożywało produkt z partii objętej wycofaniem, informacja o numerze partii i rodzaju mleka może mieć znaczenie podczas konsultacji medycznej.