To najzdrowsze miasta w Polsce. Które miejsce zajął Piotrków?

Gdzie w Polsce żyje się najlepiej? To kwestie subiektywne i pewnie nie ma jednej prawidłowej odpowiedzi na to pytanie. Dla zainteresowanych jednak pomocne mogą być rankingi i badania, w których specjaliści sprawdzają warunki życia w poszczególnych miastach na podstawie danych liczbowych. Jednym z takich zestawień jest Indeks Zdrowych Miast, w którym znajdziemy też Piotrków Trybunalski. Jak wypadło nasze miasto?

Czym jest Indeks Zdrowych Miast?

Indeks Zdrowych Miast to badanie przygotowywane przez naukowców m.in. z SGH w Warszawie we współpracy z Grupą LUX MED. Specjaliści analizują tam dane z 66 miast na prawach powiatu.

– Publikacja to zbiór informacji o inwestycjach i działaniach, jakie samorządy wdrażają, tworząc zrównoważoną przestrzeń miejską. Miasta zostały ocenione w ośmiu kategoriach: zdrowie, ludność i pokolenia, usługi komunalne i społeczne, edukacja, mieszkalnictwo, środowisko, infrastruktura i przestrzeń – przekazują twórcy indeksu.

Wybrano takie mierniki, które są dostępne w bazach danych statystycznych. Autorzy korzystali z informacji zawartych w Banku Danych Lokalnych, ProfiBazy czy strony internetowej Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji. Wszystkie zebrane mierniki poddano dwustopniowej weryfikacji poprzez obliczenie współczynnika zmienności oraz przeprowadzenie analizy korelacji.

– W każdym z obszarów wartości indeksów cząstkowych przyjmują wartość od 100 (miasto o najbardziej korzystnym zestawie mierników w obszarze) do 0 (miasto o najmniej korzystnym zestawie mierników w obszarze) – tłumaczą autorzy.

Które miasta wypadły najlepiej w zestawieniu i na którym miejscu znalazł się Piotrków Trybunalski?

Piotrków Trybunalski w Indeksie Zdrowych Miast

Dostępne są cztery edycje Indeksu Zdrowych Miast. Pierwsza z nich przypadła na rok 2022, gdzie analizowane były dane z roku poprzedniego. Wówczas Piotrków Trybunalski zajął 59 miejsce z wynikiem 17,2. Z kolei w 2023 r. nasze miasto uplasowało się oczko wyżej z 24,5 punktami. Rok później autorzy zaczęli dzielić miasta pod względem liczby mieszkańców i tak Piotrków zajął 9 pozycję wśród miejscowości z poniżej 300 tys. mieszkańcami. Został też wyróżniony w obszarze zdrowie i infrastruktura. Jak Piotrków wypadł w 2025 roku?

Jak żyje się w Piotrkowie?

W Indeksie Zdrowych Miast 2025 Piotrków zajął 40. miejsce z 33,3 punktami. Wyprzedza nas np. Płock, Radom, Kielce czy Sosnowiec. Co wpływa na taki wynik? Wśród kluczowych powodów można wymienić starzenie się społeczeństwa. Choć akurat w Piotrkowie odnotowano spadek w  zakresie współczynnika zgonów osób w wieku do 65 lat. Eksperci podkreślają, że warto, aby miasta wspierały działania ograniczające ryzyko zgonów z powodu chorób układu krążenia i nowotworów, które nadal w wielu miejscowościach rośnie. Łączy się to poniekąd z kategorią środowisko, gdyż Piotrków od lat zmaga się z problemem smogu w sezonie grzewczym. W opublikowanym rankingu polskich miast o najwyższym średniorocznym stężeniu pyłu PM10 Piotrków Trybunalski zajął 10 miejsce.

Co można zrobić, by poprawić wynik w tym obszarze?

– Nie trzeba być nadmorskim kurortem, aby osiągać dobre wyniki w kategorii środowisko. W tej edycji Sopot został zdetronizowany przez Olsztyn, który coraz więcej inwestuje w poprawę aspektów środowiskowych miasta – wykorzystania terenów zielonych, ograniczenia negatywnego wpływu przemysłu czy poprawę gospodarki odpadami – mówi dr hab. Adam Czerniak prof. SGH.

Kolejnym aspektem jest zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych mieszkańców, co ma wpływ na poczucie bezpieczeństwa i dobrostan psychiczny. Akurat w tym przypadku miasto zapowiedziało w ostatnim czasie budowę nowych bloków na ul. Nowy Świat, a także remont kamienic przy ul. Starowarszawskiej.

Z kolei w obszarze „Edukacja” wzięto pod uwagę wyniki egzaminów i to, jak rodziny są wspierane w systemie świadczeń rodzinnych.

– Inwestycje w edukację na wczesnych etapach: przedszkola, szkoły podstawowej czy średniej, stanowią fundament dalszego gromadzenia kapitału ludzkiego, który także ma wpływ na zachowania prozdrowotne – styl życia, dietę czy profilaktykę – mówi dr hab. Agnieszka Chłoń-Domińczak prof. SGH, Prorektorka ds. nauki Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie.

Co ciekawe, w ubiegłym roku nasze miasto zostało wyróżnione w tym obszarze pod względem udziału dzieci w wieku 3-5 lat w różnych formach wychowania przedszkolnego. W tegorocznym zestawieniu tak się nie stało. W Indeksie uwzględniono też, na ile miasta zapewniają mieszkańcom przyjazne i zdrowe otoczenie poprzez odpowiednie zagospodarowanie swojej przestrzeni, a także dostęp do dóbr i usług o charakterze publicznym czy funkcjonowanie infrastruktury transportowej. Co ciekawe w tym ostatnim, Piotrków został wspomniany w ubiegłym roku jako miasto, w którym układ, jakość, dostępność oraz efektywność transportu mają bezpośrednie przełożenie na zdrowie publiczne poprzez redukcję zanieczyszczeń, hałasu, poprawę dostępności usług. W zestawieniu z 2025 r. nasze miasto nie znalazło się na tej liście.

Z pełnym raportem można zapoznać się na stronie internetowej Zdrowe Miasta. Zestawienie to może być wskazówką dla samorządów, w jakich obszarach konieczne są działania, by poprawić jakość życia w polskich miastach. Co ciekawe na pierwszym miejscu w 2025 r. wśród miejscowości, gdzie jest mniej niż 300 000 mieszkańców utrzymał się Sopot. Z kolei w przypadku tych z więcej niż 300 000 mieszkańcami najlepiej wypadły kolejno Poznań, Warszawa i Gdańsk. Miasta doceniono za średnioroczną liczbę programów polityki zdrowotnej, działania ograniczające ryzyko zgonów z powodu chorób układu krążenia i nowotworów, dostęp do dóbr i usług o charakterze publicznym czy dbałość o środowisko naturalne.