Popis 17-latków na egzaminie. Tego się można było spodziewać?

Od 3 marca 2026 r. 17-latkowie mogą uzyskać prawo jazdy kategorii B. Po pierwszych trzech miesiącach funkcjonowania nowych przepisów pojawiły się dane dotyczące zdawalności tej grupy. Minister infrastruktury Dariusz Klimczak poinformował, że egzamin państwowy zdało ponad 73 proc. najmłodszych kandydatów. Wynik okazał się lepszy niż w przypadku starszych osób ubiegających się o uprawnienia.

Minister uznał dane za dowód dobrego przygotowania 17-letnich kursantów. Pełna ocena skutków reformy wymaga jednak ostrożności. Ministerstwo Infrastruktury nie przedstawiło dotąd szczegółowego zestawienia obejmującego liczbę egzaminów ani metodologii zastosowanej przy obliczaniu ogólnopolskiego wskaźnika.

Pierwsze wyniki egzaminów na prawo jazdy dla 17-latków

Bardziej szczegółowy obraz dają dane z Wojewódzkiego Ośrodka Ruchu Drogowego w Słupsku. W ciągu pierwszych trzech miesięcy funkcjonowania nowych zasad egzamin teoretyczny zdało tam 75,33 proc. 17-latków. Wynik egzaminu praktycznego był pozytywny w przypadku 63,91 proc. najmłodszych kandydatów.

Różnica staje się szczególnie widoczna po porównaniu tych wyników ze statystykami wszystkich osób zdających egzamin na prawo jazdy kategorii B w tym samym ośrodku. Ogólna zdawalność części teoretycznej wyniosła 53,45 proc., a praktycznej 32,22 proc. W przypadku jazdy egzaminacyjnej rezultat osiągnięty przez 17-latków był więc niemal dwukrotnie wyższy.

Dane te nie przesądzają jeszcze, że wiek sam w sobie zwiększa szanse na uzyskanie pozytywnego wyniku. Pierwsza grupa kandydatów korzystających z nowego rozwiązania może istotnie różnić się od populacji wszystkich osób przystępujących do egzaminów.

Prawo jazdy dla 17-latków i efekt pierwszej grupy

Grzegorz Łapeta, prezes Polskiej Federacji Stowarzyszeń Szkół Kierowców, w rozmowie z Interią zwrócił uwagę, że na obecnym etapie analizowana jest stosunkowo mała i specyficzna grupa. Z nowej możliwości w pierwszych miesiącach skorzystali przede wszystkim młodzi ludzie, którym szczególnie zależało na szybkim uzyskaniu uprawnień.

To może mieć istotne znaczenie dla interpretacji statystyk. Najbardziej zmotywowani kandydaci częściej angażują się w szkolenie, staranniej przygotowują do egzaminu i przystępują do niego wtedy, gdy czują się gotowi. W przypadku części 17-latków dodatkowym czynnikiem może być wsparcie rodziców, zarówno podczas organizacji szkolenia, jak i późniejszego zdobywania doświadczenia za kierownicą.

Według Grzegorza Łapety znaczenie może mieć również brak utrwalonych nieprawidłowych nawyków. Młodzi kursanci rozpoczynają naukę od podstaw i podczas egzaminu stosują zasady poznane bezpośrednio na kursie. Nie należy jednak na tej podstawie ogłaszać trwałego trendu. Dopiero wyniki z dłuższego okresu i większa liczba egzaminów pokażą, czy wysoka zdawalność utrzyma się po upowszechnieniu nowych przepisów.

Egzamin na prawo jazdy bez ulg ze względu na wiek

17-letni kandydaci nie zdają łatwiejszego egzaminu. Wymagania egzaminacyjne pozostają takie same bez względu na wiek osoby ubiegającej się o prawo jazdy kategorii B. Dotyczy to zarówno części teoretycznej, jak i praktycznej.

Oznacza to, że wysoki wynik pierwszej grupy nie jest konsekwencją obniżenia wymagań. Różnicy należy szukać przede wszystkim w sposobie przygotowania kandydatów, ich motywacji oraz charakterze grupy, która jako pierwsza zdecydowała się skorzystać z nowych przepisów.

Właśnie dlatego kolejne miesiące będą istotne dla oceny reformy. Wraz ze wzrostem popularności prawa jazdy dla 17-latków do egzaminów zacznie przystępować bardziej zróżnicowana grupa. Dopiero wtedy będzie można sprawdzić, czy obecne wyniki są trwałą tendencją, czy przede wszystkim rezultatem wysokiej motywacji pierwszych kandydatów.

Zasady prawa jazdy dla 17-latków

Możliwość uzyskania prawa jazdy kategorii B przed ukończeniem 18 lat obowiązuje od 3 marca 2026 r. Niepełnoletni kandydat musi mieć zgodę rodzica lub opiekuna prawnego. Samo zdanie egzaminu nie oznacza jednak uzyskania takich samych możliwości, jakie ma pełnoletni kierowca.

Przez pierwszych sześć miesięcy od zdobycia prawa jazdy, ale nie dłużej niż do ukończenia 18. roku życia, 17-latek może prowadzić samochód wyłącznie w towarzystwie odpowiedniej osoby siedzącej na przednim fotelu.

Opiekun musi mieć co najmniej 25 lat oraz posiadać prawo jazdy kategorii B nieprzerwanie od minimum pięciu lat. Nie może być objęty zakazem prowadzenia pojazdów ani podlegać takiemu zakazowi w okresie pięciu lat poprzedzających wspólną jazdę. Musi być również trzeźwy i nie może znajdować się pod wpływem środka działającego podobnie do alkoholu.

Odpowiedzialność za przestrzeganie tych wymagań spoczywa na młodym kierowcy. Policja przypomina, że przed rozpoczęciem jazdy to właśnie 17-latek powinien upewnić się, czy osoba towarzysząca spełnia wszystkie ustawowe warunki.

Ograniczenia dla 17-letnich kierowców

Prawo jazdy uzyskane przed osiągnięciem pełnoletności obowiązuje do ukończenia 18 lat wyłącznie na terytorium Polski. Młody kierowca nie może więc traktować dokumentu jako podstawy do samodzielnego prowadzenia samochodu za granicą.

Do osiągnięcia pełnoletności 17-latek nie może również wykorzystywać uprawnień do przewozu osób taksówką ani wykonywania transportu drogowego rzeczy, na przykład jako kierowca-kurier.

Ministerstwo Infrastruktury, uzasadniając wprowadzenie zmian, wskazywało na doświadczenia innych państw europejskich i założenie, że wcześniejsze rozpoczęcie jazdy pod nadzorem doświadczonego kierowcy pozwala stopniowo zdobywać praktykę. Podobne rozwiązania funkcjonują między innymi w Austrii, Estonii, Francji, Danii, Luksemburgu, Holandii i Niemczech.

Pierwsze polskie dane pokazują, że kandydaci, którzy zdecydowali się skorzystać z nowych regulacji już na początku ich obowiązywania, są bardzo dobrze przygotowani do państwowych egzaminów. Na razie nie wiadomo jednak, czy przewaga najmłodszych utrzyma się po zwiększeniu liczby 17-latków przystępujących do egzaminów.