W ostatnich latach tężnie stały się bardzo popularne. W Piotrkowie Trybunalskim mamy jeden tego typu obiekt. Pierwsza w naszym mieście tężnia solankowa powstała w 2024 r. parku im. Kardynała Stefana Wyszyńskiego w ramach Budżetu Obywatelskiego. Oficjalne otwarcie zaś nastąpiło w kwietniu 2025 r. Jest to altana, wewnątrz której pompy rozprowadzają solankę po gałęziach tarniny i brzozy. W ten sposób powstaje delikatna mgiełka bogata w cenne mikroelementy, takie jak jod, wapń, brom, potas, żelazo, sód i magnez. Takie inhalacje mają mieć bardzo korzystny wpływ na układ oddechowy, dlatego wiele osób chętnie relaksuje się właśnie przy tężni. Pojawiły się jednak informacje, że ta forma wypoczynku może nie być, tak lecznicza, jak zakładano. Z jakiego powodu?

Badania naukowców z Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie

Na przestrzeni lipca i sierpnia media obiegła informacja o wynikach badań przeprowadzonych przez zespół z Katedry Mikrobiologii i Biomonitoringu Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie. Naukowcy przeprowadzili testy, w których przeanalizowali skład wody w krakowskich tężniach. Miało z nich wyniknąć, iż w solance znalazły się grzyby i bakterie.

– Jak pokazują moje badania, które tak naprawdę prowadzę od początku uruchomienia tężni przy zalewie w Nowej Hucie, w solance występują bakterie, gronkowce i co najgorsze, stwierdzona została również, bakteria Escherichia coli (pałeczka okrężnicy), a także Enterococcus faecalis (paciorkowiec kałowy) i Clostridium perfringens (laseczka zgorzeli gazowej) – wyjaśnia cytowana przez portal smoglab.pl prof. dr hab. inż. Katarzyna Wolny-Koładka z Katedry Mikrobiologii i Biomonitoringu Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie.

Jak to możliwe? Powodem może być to, że do solanki mają dostęp np. dziko żyjące zwierzęta. Zanieczyszczenia powodowane mogą być też przez ptasie odchody. Ponadto osoby korzystające z tężni obmywają sobie ręce czy twarz w płynącej tam wodzie, a także pozwalają wchodzić do niej dzieciom. Co więcej, obecnie przepisy nie przewidują obowiązku sprawdzania tężni solankowych przez sanepid, jak jest np. w przypadku kąpielisk czy uzdrowisk. To ma się zmienić.

GIS zapowiada kontrole

Wyniki badań krakowskich naukowców nie przeszły bez echa. Jak się okazuje, Główny Inspektorat Sanitarny zapowiada badania miejskich tężni. Będą to wybrane obiekty z całego kraju.

– Wyniki badań będą koncentrowały się wokół wody, którą tężnie są zasilane, to nie zawsze jest solanka. Będziemy badać aerozol powietrzny wokół tężni. Powstanie próbka tężni, która będzie reprezentatywna. Opracowujemy metodologię badań – powiedział w rozmowie z RMF FM Marek Waszczewski, rzecznik prasowy Głównego Inspektoratu Sanitarnego.

Na ich podstawie opracowane mają być wytyczne dla operatorów tężni, aby zapewnić ich bezpieczne użytkowanie. Pomimo zaplanowanych kontroli, według GIS-u z tężni można bezpiecznie korzystać.

Czy tężnia w Piotrkowie jest bezpieczna?

Czy użytkownicy piotrkowskiej tężni mają się czego obawiać? Aby się tego dowiedzieć, w pierwszej kolejności zgłosiliśmy się do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Piotrkowie Trybunalskim. Zapytaliśmy, czy piotrkowska tężnia była poddawana badaniom sanepidowskim i czy jest sprawowana nad nią kontrola. Tam uzyskaliśmy informację, że za kwestie utrzymania tężni odpowiada zarządca obiektu. Jak już wspominaliśmy, obecnie przepisy nie przewidują jeszcze obowiązku sprawdzania tężni solankowych przez sanepid.

– Za utrzymanie i ustalanie zasad zachowania w sąsiedztwie tego typu obiektu, a tym samym zapewnienie bezpieczeństwa odpowiedzialni są właściciele lub zarządzający tego rodzaju obiektami – mówi Elżbieta Dobrzyńska, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Piotrkowie Trybunalskim.

Następnie pytanie skierowaliśmy do urzędu miasta. Jak wynika z nadesłanej odpowiedzi, mieszkańcy Piotrkowa nie mają powodów do obaw. Solanka w miejskiej tężni jest bowiem wymieniana regularnie.

– Zgodnie z umową, dostawca solanki do tężni jest zobowiązany do potwierdzenia jej jakości świadectwem, które potwierdza właściwości lecznicze naturalnych surowców leczniczych i klimatu, zgodnie z wymaganiami rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 13 kwietnia 2006 r. w sprawie zakresu badań niezbędnych do ustalenia tych właściwości, kryteriów ich oceny oraz wzoru świadectwa (Dz. U. 2006 nr 80 poz. 565). Według dostępnych informacji, przyczyną pojawiania się bakterii w tężni jest brak systematycznej wymiany solanki. W naszej tężni solanka jest wymieniana regularnie, co 5–6 tygodni - informuje Maciej Kutyła z Zarządu Dróg i Utrzymania Miasta w Piotrkowie.

Według informacji z magistratu tężnia solankowa w Piotrkowie dostępna jest w wiosną, latem i wczesną jesienią. W okresie zimowym jej działanie będzie wstrzymywane. Do tematu wrócimy, kiedy GIS zakończy prowadzone w kraju badania. Wówczas właściwości tężni i wpływ inhalacji ma być dokładniej sprawdzony.

Sanepid Piotrków (2)