Tradycja wysyłania świątecznych życzeń pocztą, na pocztówkach z wielkanocnym motywem pochodzi z XIX wiecznej Anglii. Upowszechniła się wraz z postępem techniki i łatwością dostępu do zdobyczy komunikacji i przemieszczania się.

Pierwsze pocztówki wielkanocne przedstawiały motywy religijne. W początkach XX wieku popularne stały się kartki z motywami wiosennymi, czyli kwitnącymi kwiatami, pisklętami czy zajączkami.

Wkrótce na karty pocztowe trafiły także pisanki oraz motywy ludowe, a po upowszechnieniu się fotografii furorę robiły portrety pozujących ze świątecznymi motywami.

W latach 20. i 30. XX wieku popularne były kartki z humorystycznymi rysunkami, a także reprodukcje obrazów.

W XXI wieku zastąpiła je komunikacja elektroniczna. Zostało jednak w archiwach sporo pocztówek z początku ubiegłego wieku.

ZOBACZ TAKŻE: Zarobki ciągle idą do góry, niektórzy jednak w lutym zbiednieli. Kto zarabia najwięcej w województwie?

Skąd się wzięła pocztówka?

Nazwa "pocztówka" ma już ponad 120 lat. Twórcą słowa jest pisarz Henryk Sienkiewicz, który zgłosił je w konkursie na odpowiednik francuskiego wyrażenia oznaczającego kartkę korespondencyjną w 1900 roku.

Kartka pocztowa to po prostu prostokątna, kartonowa kartka, na której można było napisać kilka zdań i opatrując znaczkiem pocztowym, wysłać bez koperty. Popularne były w Polsce przez ponad sto lat.

Wysyłanie życzeń na kartkach pocztowych, czyli pocztówkach, to jedna ze świątecznych tradycji. Święta Wielkanocne obfitują także w liczne tradycje oraz zwyczaje ludowe. Niedziela Palmowa, Droga Krzyżowa w Wielki Piątek, tradycyjna wielkanocna święconka, msza rezurekcyjna, śniadanie wielkanocne i śmigus-dyngus to powszechnie znane wielkanocne obyczaje.

ZOBACZ TAKŻE: Piotrkowski cyklodrom na Budkach. Był jedną z największych atrakcji miasta w XIX wieku [ZDJĘCIA]

Świąteczna pisanka

Z Wielkanocą kojarzone jest jajko, w tradycji chrześcijańskiej symbol zmartwychwstałego Chrystusa i nowego życia, w tradycji ludowej – symbol wszelkiego początku, siły, zdrowia, płodności i miłości. Słowianie łączyli jajko z kultem boga słońca.

Dopiero w XII wieku nastąpiła chrystianizacja jajek i włączenie ich do zwyczajów Świąt Wielkanocnych. Należało je jednak święcić.

Pisanki są najbardziej charakterystycznym atrybutem Wielkanocy. Zdobienie jaj wielkanocnych w Polsce należy do najstarszych zwyczajów w twórczości ludowej.

Najprostszą formą dekoracji jest pomalowanie jaj na jeden kolor i wtedy powstają kraszanki. Farb dostarczała przyroda. Czerwony kolor otrzymywano z dębowego wywaru, brązowy – z łupin cebuli, zielony – z pokrzywy, młodych pędów zbóż ozimych, jemioły.

Do zrobienia pisanek z ornamentem stosuje się nanoszenie wzoru roztopionym woskiem za pomocą małego lejka umocowanego na patyku i namaczaniu tak przygotowanego jajka w barwniku. Po ufarbowaniu ścierano wosk i otrzymywano jasny wzór. Innym sposobem jest skrobanie, czyli na wcześniej ufarbowanych jajkach wydrapuje się ornament, używając do tego ostrych nożyków lub żyletek.

Pisanki zajmują honorowe miejsce zarówno w koszyczku ze święconką, jak i na wielkanocnym stole. Zwyczaj zdobienia jaj był i wciąż jest powszechny w polskiej tradycji wielkanocnej.

Pisanki Wielkanocne (1)