Tłumy kobiet w ZUS. Kto pracujący przed 1999 rokiem musi złożyć dokumenty?

ZUS wyjaśnia, kto może otrzymać wyższą emeryturę

W placówkach Zakładu Ubezpieczeń Społecznych pojawia się coraz więcej pytań dotyczących ponownego przeliczania emerytur. Szczególnie zainteresowane są kobiety, które przed 1 stycznia 1999 roku pracowały zawodowo, korzystały z urlopów wychowawczych lub sprawowały opiekę nad dziećmi. Wątpliwości dotyczą przede wszystkim kapitału początkowego, czyli wartości składek emerytalnych ustalanej za okresy ubezpieczenia sprzed reformy systemu emerytalnego.

To właśnie kapitał początkowy jest jednym z elementów wpływających na wysokość późniejszej emerytury. Jeżeli podczas jego ustalania pominięto określone okresy zatrudnienia, zarobki lub zastosowano mniej korzystne zasady dotyczące opieki nad dziećmi, ponowne przeliczenie może oznaczać wyższe świadczenie. Nie oznacza to jednak, że każda kobieta pracująca przed 1999 rokiem powinna natychmiast składać wniosek.

Opieka nad dzieckiem przed 1999 rokiem. Ważna zmiana w przepisach

Kluczową datą jest 1 maja 2015 roku. Wtedy zaczęły obowiązywać korzystniejsze przepisy dotyczące uwzględniania okresów opieki nad dziećmi przy ustalaniu kapitału początkowego. Wcześniej okresy te były rozliczane według wskaźnika wynoszącego 0,7 proc. podstawy wymiaru za każdy rok.

Po zmianie przepisów zaczęto stosować wskaźnik 1,3 proc. Różnica jest istotna, ponieważ wyższy wskaźnik może zwiększyć wartość kapitału początkowego, a w konsekwencji również wysokość emerytury. Zmiana ma szczególne znaczenie dla kobiet, które przed 1999 rokiem korzystały z urlopów wychowawczych lub miały uwzględnione w kapitale początkowym inne okresy opieki nad dziećmi.

Które emerytki powinny sprawdzić dokumenty w ZUS?

Przede wszystkim powinny zainteresować się sprawą kobiety, które przeszły na emeryturę przed 1 maja 2015 roku. Jeżeli ZUS ustalił ich kapitał początkowy z zastosowaniem starego wskaźnika 0,7 proc., a później nie dokonano ponownego przeliczenia według korzystniejszych zasad, może istnieć podstawa do złożenia wniosku. Warto jednak najpierw sprawdzić wcześniejsze decyzje otrzymane z ZUS. Możliwe bowiem, że kapitał początkowy został już ponownie ustalony, a korzystniejszy wskaźnik uwzględniono w wysokości świadczenia.

– Dlatego przed złożeniem wniosku warto sprawdzić decyzję o ustaleniu lub ponownym ustaleniu kapitału początkowego oraz decyzję emerytalną. Jeśli ZUS uwzględnił już okresy opieki nad dzieckiem według wskaźnika 1,3 proc., ponowne składanie wniosku nie jest potrzebne – wyjaśnia Monika Kiełczyńska, regionalna rzeczniczka prasowa ZUS województwa łódzkiego.

Kto nie musi składać nowego wniosku?

W innej sytuacji znajdują się osoby, którym emeryturę przyznano po 30 kwietnia 2015 roku. W ich przypadku ZUS powinien już zastosować korzystniejsze zasady uwzględniania okresów opieki nad dziećmi. Jeżeli wyliczenia zostały wykonane prawidłowo, ponowne składanie wniosku wyłącznie z tego powodu nie przyniesie dodatkowych pieniędzy. Podobnie jest w przypadku kobiet, które dopiero zamierzają przejść na emeryturę. Przy ustalaniu kapitału początkowego ZUS powinien zastosować aktualnie obowiązujące przepisy.

Pracowałaś przed 1999 rokiem? Stare świadectwa pracy mogą mieć znaczenie

Osobną kwestią jest dokumentacja potwierdzająca zatrudnienie i zarobki sprzed 1 stycznia 1999 roku. Niektóre osoby mogą mieć zaniżony kapitał początkowy z powodu braku dokumentów dotyczących dawnych miejsc pracy lub wysokości wynagrodzenia. Jeśli ZUS nie dysponował kompletnymi informacjami, dostarczenie dodatkowych dokumentów może pozwolić na ponowne ustalenie kapitału początkowego.

Przydatne mogą okazać się:

Jeżeli dawny zakład pracy już nie istnieje, dokumentacji można poszukiwać u jego następcy prawnego lub w archiwum, które przejęło akta pracownicze. Samo zatrudnienie przed 1999 rokiem nie jest jednak wystarczającym powodem do ponownego składania dokumentów. Znaczenie ma przede wszystkim to, czy wszystkie okresy pracy i zarobki zostały wcześniej prawidłowo uwzględnione.

Jak sprawdzić, czy ZUS powinien ponownie przeliczyć emeryturę?

Najważniejszym krokiem jest przeanalizowanie decyzji dotyczącej kapitału początkowego oraz decyzji o przyznaniu emerytury. W przypadku kobiet, które wychowywały dzieci przed 1999 rokiem, warto ustalić, czy zastosowano korzystniejszy wskaźnik 1,3 proc. Osoby, które pracowały w tamtym okresie, powinny natomiast sprawdzić, czy ZUS uwzględnił wszystkie okresy zatrudnienia oraz wynagrodzenia. Jeżeli pojawią się wątpliwości, można zwrócić się do placówki ZUS o wyjaśnienie sposobu wyliczenia świadczenia i ustalenie, czy istnieją podstawy do jego ponownego przeliczenia.

Warto pamiętać, że ponowne przeliczenie nie oznacza automatycznej podwyżki emerytury. Korzyść może pojawić się wtedy, gdy wcześniejsze wyliczenia nie uwzględniały wszystkich uprawnień, okresów ubezpieczenia lub dokumentów mających wpływ na wysokość świadczenia. Dlatego zamiast od razu składać kolejny wniosek, najlepiej najpierw sprawdzić dokumenty. W niektórych przypadkach może się bowiem okazać, że świadczenie zostało już obliczone według najkorzystniejszych obowiązujących zasad.