Przełom na Zalewie Sulejowskim? Eksperci pokazali, co będzie dalej

Zalew Sulejowski od ponad pół wieku przyciąga pokolenia mieszkańców regionu, ale w ostatnich miesiącach zamiast wakacyjnego raju przypomina wysychające rozlewisko. Choć lato już za nami, niski poziom wody w zbiorniku wciąż budzi niepokój, a zwykły jesienny deszcz nie wystarczy, by odwrócić tę sytuację. Wody Polskie wyjaśniają, jak susza hydrologiczna wpływa na rzeki i zbiorniki retencyjne.

Turystyczny symbol regionu łódzkiego walczy z suszą

Położony między Sulejowem a Smardzewicami zbiornik to jeden z największych sztucznych akwenów w Polsce. Powstał w latach 1969–1973 po spiętrzeniu wód Pilicy i niemal od razu stał się ulubionym miejscem wypoczynku dla całych rodzin. Nad jego brzegami wyrastały kolejne zakładowe ośrodki wczasowe, a w sezonie dziesiątki parawanów, wędkarzy i żeglarzy były stałym elementem krajobrazu. Z czasem część brzegów zachowała swój dziki charakter, podczas gdy okolice Smardzewic zyskały bardziej komercyjne oblicze.

Kolejne pokolenia przyjeżdżają tu spędzać wolne dni, jednak w ostatnich miesiącach odwiedzający zastają coraz bardziej niepokojący widok. Poziom wody w zalewie zaczął obniżać się w alarmującym tempie, a cofająca się linia brzegowa i odsłonięte dno wywołały falę pytań o przyszłość akwenu. Jak podkreślają Wody Polskie, nie jest to jednak efekt przygotowań do planowanej rewitalizacji zbiornika, lecz skutek dotkliwej suszy hydrologicznej w zlewni Pilicy.

Zalew Sulejowski zamienia się w pustynię?

Jak wyjaśniał w lipcu Rzecznik Prasowy Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, Filip Szatanik sytuacja wynika z prostego, ale bezwzględnego bilansu: do zbiornika wpływa obecnie znacznie mniej wody, niż musi z niego wypływać.

– W pierwszych 20 dniach lipca średni dopływ do Zbiornika Sulejowskiego wynosił 7,86 m³/s. Jednocześnie utrzymujemy odpływ na poziomie 11 m³/s. W efekcie ze zbiornika odpływa więcej wody, niż do niego wpływa. To powoduje stopniowe obniżanie się poziomu wody. Podobną sytuację obserwujemy obecnie na wielu rzekach i zbiornikach retencyjnych w Polsce – przekazał Szatanik. 

Wobec obniżającego się poziomu wody naturalnie pojawia się pytanie: dlaczego po prostu nie ograniczyć jej odpływu? Wielkość ta nie jest jednak dowolna, bo reguluje ją ścisła Instrukcja Gospodarowania Wodą dla Zbiornika Sulejowskiego oraz decyzje wodnoprawne. Zgodnie z nimi konieczne jest utrzymywanie minimalnego przepływu w Pilicy poniżej zapory na poziomie 11 m³/s. Taka ilość jest niezbędna, by chronić życie biologiczne w rzece, dbać o okoliczne ekosystemy oraz zabezpieczyć potrzeby mieszkańców i podmiotów korzystających z wody na dalszym jej biegu. Tym samym wraz z wysokimi temperaturami i brakiem opadów w kolejnych tygodniach było tylko gorzej.

Koniec lata nie przyniósł poprawy

Z danych opublikowanych na początku sierpnia wynikało, że poziom wody w zbiorniku spadł do 165,13 m n.p.m., czyli aż o 1,47 metra poniżej normy. W tamtym okresie lustro wody obniżało się w tempie od 1 do 3 centymetrów na dobę. Sytuacja nie poprawiała się też wraz z końcem lata. Z danych Wód Polskich opublikowanych w połowie września wynikało, że średni dopływ wody wynosił zaledwie 8,1 m³/s, co przy wymuszonym odpływie 11 m³/s wciąż generowało stratę retencyjną. W efekcie pojemność Zalewu Sulejowskiego stopniała do 34,1 mln m³ (przy standardowej pojemności normatywnej wynoszącej 75,1 mln m³). Z kolei raport z 1 października pokazał dalszy spadek, bo retencja zbiornika skurczyła się do zaledwie 32,6 mln metrów sześciennych.

Jak sytuacja wygląda obecnie, w listopadzie, i czy nadchodzące tygodnie przyniosą upragnioną ulgę dla wysychającego akwenu? Sprawdzamy najnowsze informacje od ekspertów z Wód Polskich.

Co dalej z Zalewem Sulejowskim? Najnowsze dane Wód Polskich

Z raportu Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z 12 listopada 2026 roku wynika wreszcie delikatna zmiana tendencji. Po raz pierwszy od wielu miesięcy średni dopływ wody (12,6 m³/s) przewyższył stały odpływ (11,0 m³/s), co oznacza zatrzymanie spadkowego trendu i minimalne odbudowywanie zasobów. Aktualna retencja wciąż jest jednak bardzo niska i wynosi niespełna połowę normy. Eksperci zaznaczają, że pojedyncze opady deszczu nie rozwiążą problemu. 

– Prognozy na najbliższe dni nie zapowiadają poprawy. IMGW-PIB przewiduje jedynie słabe opady deszczu i mżawki, które wsiąkają w przesuszoną glebę i w niewielkim stopniu zasilają rzeki. Odbudowa zasobów w zbiornikach wymaga długotrwałych opadów w całych zlewniach, a w górach także śnieżnej zimy i stopniowych roztopów. Jeden intensywny deszcz nie wystarczy, by przywrócić normalne poziomy wody - przekazują eksperci. 

Jednocześnie, warto dodać, że w codziennym życiu do walki z kryzysem wodnym może przyczynić się każdy, m.in. poprzez instalowanie przydomowych zbiorników na deszczówkę, zwiększanie powierzchni biologicznie czynnych na działkach czy świadome ograniczenie zużycia wody. 

Sytuacja rzek i zbiorników pozostaje pod stałym monitoringiem, a mieszkańcy naszych okolic z pewnością z nadzieją patrzą w niebo, licząc, że ten turystyczny symbol regionu wkrótce powróci do dawnych czasów świetności.