Piotrkowskie pamiątki zebrali tu krajoznawcy. Dawna siedziba królów świadczy o dziejach miasta [ZDJĘCIA]

Zaczęło się od 51 działaczy, którzy w 1908 roku powołali Oddział Piotrkowski Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego. Organizacja powstała zaledwie dwa lata wcześniej w Warszawie i swoim zasięgiem obejmowała ziemie zaboru rosyjskiego. 

PTK prowadziło działalność wydawniczą i turystyczną, a także zakładało i prowadziło muzea krajoznawcze. Do 1939 r. na terenie ówczesnej Polski powstało 20 muzeów regionalnych. Ich zbiory gromadzone były przez członków PTK z danego terenu. Takie muzeum powołano również w Piotrkowie Trybunalskim. 

Muzeum Krajoznawcze Ziemi Piotrkowskiej

W 1907 roku Michał Rawita Witanowski przeniósł się do Piotrkowa Trybunalskiego, kupując mieszczącą się w rynku aptekę. W 1908 roku założył piotrkowski oddział Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego (PTK), któremu przewodniczył aż do 1939 roku. Muzeum Krajoznawczemu Ziemi Piotrkowskiej przekazał swoje gromadzone przez wiele lat zbiory. 

Muzeum nie od razu znalazło swoje miejsce w obecnej siedzibie, czyli na Zamku Królewskim w Piotrkowie. Pierwszą wystawę muzealną urządzono w budynku Towarzystwa Dobroczynności dla Chrześcijan w 1910 roku. 

W budynku przy ówczesnej ulicy Bykowskiej 36, a dzisiejszej Wojska Polskiego 75, prezentowano pierwsze muzealne zbiory. Umieszczono je w dwóch pokojach. Kolekcja liczyła 350 eksponatów. W okresie I wojny światowej, w połowie 1915 roku zbiory muzealne zostały przeniesione do klasztoru bernardynów. 

Dopiero stamtąd kolekcja w wolnej już Polsce trafiła do obecnej siedziby w zamku Jagiellonów. Już w lipcu 1918 r. utworzono Komitet Odbudowy Zamku Piotrkowskiego, jako przyszłej siedziby Muzeum Krajoznawczego. Starania zakończyły się w 1922 roku, gdy Zamek Królewski został otwarty. W 1926 roku zbiory muzealne liczyły 2119 pozycji. 

W czasie II wojny światowej Piotrkowianie przechowywali najcenniejsze zbiory muzealne w swoich domach, a po wojnie zaczęto odtwarzać muzeum. W 1949 roku zbiory Muzeum Krajoznawczego zostały przejęte przez państwo. Utworzono wtedy Muzeum Regionalne w Piotrkowie. W początkach lat 60-tych zbiory muzealne liczyły 3500 elementów. 

W 1963 roku przystąpiono do kolejnej renowacji i odbudowy Zamku Królewskiego w Piotrkowie. Na czas prac muzeum zostało zamknięte. Taki stan trwał aż do stycznia 1970 roku. Wówczas otwarto pierwsze ekspozycje w siedmiu komnatach zamkowych. W 1975 roku powołano Muzeum Okręgowe w Piotrkowie Trybunalskim.

Zamek Królewski w Piotrkowie

Zamek został zbudowany w latach 1512 – 1519. A rozliczenie kosztów budowy nastąpiło w roku 1521. Nadzorował prace mistrz Benedykt z Sandomierza, który zajął się przygotowaniem królewskiej siedziby na polecenie króla Zygmunta I Starego. W Piotrkowie powstała wieża mieszkalna w stylu gotycko-renesansowym zbudowana z cegły i piaskowca. Budynek ma cztery kondygnacje.

W 1918 budynek przekazano Polskiemu Towarzystwu Krajoznawczemu, najpierw przez władze okupacyjne, następnie przez władze polskie. Oficjalny akt dzierżawy władze Rzeczypospolitej wręczyły piotrkowskiemu Oddziałowi PTK 18 listopada 1919. Prace remontowe trwały do 1922. 15 października 1922 roku otwarto Muzeum Krajoznawcze Ziemi Piotrkowskiej.