Pasek na świadectwie już nie tylko czerwony. Za co można dostać niebieski, a za co zielony?

Kolorowe paski nie są nowym rodzajem świadectwa

Rodzice i uczniowie mogą zastanawiać się, czy pojawienie się niebieskich, zielonych, różowych lub żółtych pasków oznacza zmianę zasad oceniania. Tak jednak nie jest.

Oficjalne świadectwo z wyróżnieniem, potocznie nazywane świadectwem z czerwonym paskiem, nadal otrzymują uczniowie spełniający wymagania określone w przepisach. Począwszy od czwartej klasy szkoły podstawowej, trzeba uzyskać średnią ocen z obowiązkowych zajęć edukacyjnych wynoszącą co najmniej 4,75 oraz co najmniej bardzo dobrą ocenę zachowania.

Pozostałe kolory nie są urzędowym oznaczeniem i nie zmieniają informacji znajdujących się na szkolnym dokumencie. Najczęściej są to przygotowane przez szkołę papierowe nakładki, opaski lub dodatkowe wyróżnienia wręczane razem ze świadectwem.

Co oznacza niebieski, a co zielony pasek?

Nie ma jednej odpowiedzi obowiązującej we wszystkich szkołach. Poszczególne placówki samodzielnie określają, jakie osiągnięcia mają symbolizować konkretne barwy.

W jednej z wersji akcji przeprowadzonej w szkole w Śremie niebieski pasek otrzymywali ambitni uczniowie, którzy wierzą we własne możliwości i konsekwentnie dążą do celu. Zielony był związany między innymi z wysoką frekwencją oraz umiejętnością zachowania równowagi między obowiązkami i odpoczynkiem.

W innych placówkach znaczenia wyglądały zupełnie inaczej. Niebieski pasek przyznawano na przykład za zdolności informatyczne i programistyczne, a zielony za zainteresowanie przyrodą, ekologią i działalnością na rzecz środowiska.

Dlatego przed zakończeniem roku warto sprawdzić regulamin przygotowany przez konkretną szkołę. Ten sam kolor może bowiem oznaczać zupełnie inne osiągnięcie.

Paski za sport, kreatywność i pomoc innym

Paleta dodatkowych wyróżnień może być bardzo szeroka. Szkoły przyznają kolorowe paski między innymi za aktywność sportową, talent artystyczny, kreatywność, koleżeńskość, samodzielność czy działalność społeczną.

W jednej z popularnych wersji pomarańczowy kolor oznaczał wyjątkowo radosnego ucznia, różowy dobrego przyjaciela, a żółty osobę odważną, kreatywną i nieszablonową. Fioletowym paskiem wyróżniano natomiast dzieci, które chętnie pomagają innym i nie boją się podejmowania trudnych wyzwań.

Kategorie mogą dotyczyć również wolontariatu, reprezentowania szkoły w zawodach, kultury osobistej, poczucia humoru, systematyczności albo szczególnego zaangażowania w życie klasy.

Pomysł zrodził się po rozmowie z dzieckiem

Za jedną z inicjatorek akcji „Pasek dla każdego ucznia” uznawana jest nauczycielka Wioletta Matusiak. Do stworzenia dodatkowych wyróżnień miała zainspirować ją rozmowa z chłopcem obserwującym starszych uczniów odbierających świadectwa z czerwonym paskiem.

Dziecko nie rozumiało, dlaczego wyróżniani są wyłącznie uczniowie z najwyższymi ocenami. Ta sytuacja stała się początkiem dyskusji o tym, czy szkoła powinna nagradzać również inne zdolności i postawy.

Pomysł zaczął rozprzestrzeniać się w mediach społecznościowych. Do akcji dołączały kolejne placówki, przygotowując własne kolory, hasła i kategorie.

W Śremie wyróżniono ponad 200 uczniów

Głośno o kolorowych paskach zrobiło się między innymi w 2023 roku, gdy inicjatywę przeprowadzono w Szkole Podstawowej im. Kawalerów Orderu Uśmiechu w Śremie.

Podczas zakończenia roku ponad 200 uczniów otrzymało dodatkowe, kolorowe wyróżnienia dostosowane do ich cech, osiągnięć i aktywności. Akcję promował pedagog Jakub Tylman, który podkreślał, że wyniki w nauce nie są jedynym sposobem oceny wartości i potencjału dziecka.

Tradycyjne świadectwo z wyróżnieniem zachowało swoje znaczenie, ale obok niego pojawiły się symbole pokazujące, że uczeń może wyróżniać się także jako sportowiec, artysta, społecznik, dobry kolega czy osoba szczególnie kreatywna.

Zwolennicy i przeciwnicy kolorowych świadectw

Inicjatywa wzbudza skrajne reakcje. Jej zwolennicy przekonują, że szkoła powinna zauważać nie tylko oceny z matematyki, języka polskiego czy historii, lecz także zaangażowanie społeczne, empatię, wytrwałość i umiejętność współpracy.

Ich zdaniem dodatkowe wyróżnienia mogą wzmacniać poczucie własnej wartości uczniów, którzy nie mają najwyższej średniej, ale odgrywają ważną rolę w życiu klasy lub szkoły.

Krytycy obawiają się natomiast, że przyznawanie wyróżnienia niemal każdemu uczniowi może osłabiać motywację do nauki i zmniejszać znaczenie tradycyjnego czerwonego paska. Wskazują również, że niektóre kategorie mogą być bardzo uznaniowe, a ich przyznawanie może prowadzić do kolejnych sporów.

Czerwony pasek nadal jest jedynym oficjalnym wyróżnieniem

Kolorowe paski nie zastępują ocen, nie wpływają na średnią i nie tworzą nowych kategorii świadectw przewidzianych przez Ministerstwo Edukacji Narodowej.

Są jedynie dodatkową formą docenienia ucznia, stosowaną przez część szkół. Ich wygląd, znaczenie oraz zasady przyznawania zależą od nauczycieli i dyrekcji konkretnej placówki.

Niebieski pasek może więc oznaczać ambicję, zdolności informatyczne albo inną umiejętność wskazaną przez szkołę. Zielony może być nagrodą za wysoką frekwencję, troskę o środowisko lub zainteresowanie przyrodą. Jedynym oficjalnie określonym wyróżnieniem pozostaje jednak tradycyjne świadectwo z czerwono-białym paskiem.