11 listopada 1918 roku w wagonie kolejowym w lesie pod francuskim Compiègne podpisano rozejm pomiędzy państwami ententy a Cesarstwem Niemieckim kończący I wojnę światową. Zanim do tego doszło, przez ponad cztery lata w Piotrkowie Trybunalskim trwała okupacja wojsk austro-węgierskich.
Pierwsza wojna światowa rozpoczęła się od wypowiedzenia wojny Serbii przez Austro-Węgry 28 lipca 1914 roku. Następnie 1 sierpnia Niemcy wypowiedziały wojnę Rosji. 3 sierpnia Francja i Niemcy znalazły się w stanie wojny, a 4 sierpnia do wojny z Niemcami dołączyli Brytyjczycy. Sojusz zwany Ententą (entente cordiale, czyli serdeczne porozumienie), zrzeszał Wielką Brytanię, Francję i Rosję. Po drugiej stronie blok sojuszniczy tworzyły Austro-Węgry i Niemcy.
Piotrków znajdował się pod okupacją do początków listopad 1918 roku. Niepodległość nadeszła, gdy mieszkańcy miasta wzięli już sprawy w swoje ręce.
W Piotrkowie już w dniach 14-16 października 1918 roku odbyła się masowa manifestacja zorganizowana przez członków PPS pod hasłami usunięcia okupanta, zniesienia Rady Regencyjnej i uwolnienia Józefa Piłsudskiego. A od 2 do 5 listopada w mieście trwało rozbrojenie okupantów austriackich.
Przed I wojną światową Piotrków był stolicą jednej z najbardziej uprzemysłowionych i najbogatszych guberni rosyjskiego imperium. Miasto miało wówczas około 40 tys. mieszkańców. W 1918 roku Piotrków jako miasto powiatowe w województwie łódzkim, stracił swoje dotychczasowe znaczenie centrum administracyjnego i ośrodka politycznego.
Miasto Legionów Polskich
W 1915 roku umiejscowiono w Piotrkowie Trybunalskim siedzibę Departamentu Wojskowego Naczelnego Komitetu Narodowego i Centralnego Biuro Werbunkowe Legionów Polskich. Tutaj została zlokalizowana Naczelna Komenda Armii i Komenda Grupy Legionów, bataliony uzupełniające, Magazyny Umundurowania i Broni oraz Pomocniczy Komitet Wojskowy organizujący społeczne zbiórki na cele obronne.
11 listopada 1918 roku w Piotrkowie Trybunalskim nie działały już instytucje Legionów Polskich, które miały tu siedzibę niemal przez całą wojnę. Centralne Biuro Werbunkowe znajdowało się już wówczas w Warszawie. Zostały przeniesione w 1917 roku. Przez dwa lata jednak to w mieście było centrum działania przyszłego wojska polskiego.
21 marca 1915 roku na Rynku uroczysty raport złożyły oddziały Legionów. Komenda Grupy Legionów Polskich stacjonowała w Piotrkowie do października 1915 roku. Jej zadaniem było organizowanie i szkolenie nowych oddziałów oraz kierowanie wszystkimi instytucjami legionowymi na zapleczu frontu.
Wypełnianie zadań propagandowych departamentu odbywało się poprzez Biuro Prasowe, Administrację Wydawnictw, Drukarnię Państwową i Biuro Techniczno-Fotograficzne. Biura DW NKN mieściły się, w nieistniejącym dziś budynku, przy ul. Rokszyckiej 22, obecnie ul. Gabriela Narutowicza, w Piotrkowie.
Miasto odwiedził Józef Piłsudski. Miał osobiście nadzorować werbunek młodych Polaków zjeżdżających do Piotrkowa z wielu zakątków Polski pod zaborami. Ewidencja Centralnego Biura Werbunkowego Legionów Polskich zawiera wpisy dotyczące 1444 ochotników, przybywających do piotrkowskiej komisji werbunkowej z terenów od Lwowa po Warszawę. Nie brak wśród nich również mieszkańców Łodzi, Tomaszowa Mazowieckiego, czy nawet Polaków powracających z emigracji ze Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej, czy Wielkiej Brytanii.
Komentarze (0)
Wysyłając komentarz akceptujesz regulamin serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania. Jak to zrobić dowiesz się w zakładce polityka prywatności.