Termin zakończenia czasu letniego zmienia się każdego roku, ponieważ jest powiązany z określonym dniem tygodnia, a nie ze stałą datą. W rezultacie cofnięcie zegarków może wypaść w różnych dniach października. W 2026 roku nastąpi wcześniej niż w roku poprzednim, choć zasady przechodzenia na czas standardowy pozostają bez zmian.
Daty obowiązujące w Polsce zostały wyznaczone w rozporządzeniu prezesa Rady Ministrów z 4 marca 2022 roku w sprawie wprowadzenia i odwołania czasu letniego środkowoeuropejskiego w latach 2022–2026. Krajowe regulacje są dostosowane do przepisów Unii Europejskiej, które ujednolicają terminy sezonowych zmian czasu we wszystkich państwach członkowskich.
Różnica względem poprzedniego roku wynika wyłącznie z układu kalendarza. Nie oznacza skrócenia okresu obowiązywania czasu letniego na podstawie nowej decyzji rządu ani przyspieszenia prac nad likwidacją zmiany czasu.
Cofnięcie zegarków i dłuższa noc
Podczas jesiennej zmiany wskazania zegarów są cofane o jedną godzinę. W konsekwencji określony przedział czasowy występuje dwukrotnie, a noc zmiany jest formalnie dłuższa. Nie oznacza to jednak trwałego wydłużenia doby. Dodatkowa godzina pojawia się jednorazowo na skutek przestawienia czasu urzędowego.
Smartfony, komputery, telewizory oraz inne urządzenia połączone z internetem lub siecią komórkową powinny zaktualizować godzinę automatycznie. Ręcznej korekty mogą wymagać zegarki wskazówkowe, budziki, starsze urządzenia elektroniczne, piekarniki, kuchenki mikrofalowe, samochodowe systemy pokładowe i sterowniki ogrzewania.
Przed zmianą warto sprawdzić ustawienia urządzeń używanych do budzenia, programowania ogrzewania, sterowania oświetleniem lub uruchamiania sprzętu o określonej porze. Automatyczna synchronizacja powinna być włączona również w telefonach i komputerach, szczególnie jeżeli urządzenia były wcześniej ustawiane ręcznie.
Zmiana czasu w transporcie i zakładach pracy
Cofnięcie zegarków ma znaczenie dla transportu kolejowego i lotniczego, zakładów działających przez całą dobę, placówek ochrony zdrowia, służb oraz systemów rejestrujących zdarzenia. Powtórzenie jednej godziny musi zostać właściwie uwzględnione między innymi w rozkładach jazdy, zapisach monitoringu, systemach bankowych, rejestrach informatycznych i dokumentacji medycznej.
Pracownicy wykonujący obowiązki podczas nocnej zmiany mogą pozostawać w pracy o godzinę dłużej, niż wynikałoby to z samego odczytu zegara. Pracodawca powinien prawidłowo uwzględnić rzeczywisty czas wykonywania obowiązków w ewidencji oraz rozliczyć go zgodnie z przepisami dotyczącymi czasu pracy i wynagrodzenia.
W rozkładach transportowych kursy przypadające na powtarzającą się godzinę muszą zostać odpowiednio oznaczone. Pasażerowie planujący nocną podróż powinni sprawdzić informacje przekazane przez konkretnego przewoźnika, ponieważ sposób uwzględnienia zmiany może zależeć od rodzaju połączenia i przyjętego rozkładu.
Zmiana czasu a sen i rytm dobowy
Jesienne cofnięcie zegarków jest często przedstawiane jako możliwość spania o godzinę dłużej. Nie każda osoba rzeczywiście wykorzysta jednak dodatkowy czas na odpoczynek. Organizm funkcjonuje zgodnie z rytmem dobowym zależnym między innymi od ekspozycji na światło, regularności snu, aktywności fizycznej i pór spożywania posiłków. Sama zmiana czasu urzędowego nie powoduje natychmiastowego przestawienia zegara biologicznego.
Badania dotyczące sezonowych zmian czasu wskazują na możliwość występowania przejściowych zaburzeń snu, senności w ciągu dnia oraz problemów z koncentracją. Silniej odczuwalne jest zazwyczaj wiosenne przesunięcie, podczas którego noc zostaje skrócona. Jesienne cofnięcie zegarków również może jednak zakłócić dotychczasowe godziny zasypiania i budzenia się.
Większą wrażliwość na zmianę rytmu dnia mogą wykazywać dzieci, seniorzy, osoby pracujące zmianowo oraz pacjenci z przewlekłymi problemami ze snem. Pomocne może być zachowanie stałych pór odpoczynku, ograniczenie intensywnego światła wieczorem oraz korzystanie z naturalnego światła po przebudzeniu.
Jaśniejsze poranki i wcześniejszy zmierzch
Po zakończeniu czasu letniego światło słoneczne będzie pojawiało się wcześniej rano. Jednocześnie szybciej zacznie zapadać zmrok. Z punktu widzenia zegara biologicznego poranna ekspozycja na naturalne światło sprzyja synchronizacji rytmu dobowego i może ułatwiać rozpoczynanie codziennej aktywności.
Zmiana może być natomiast odczuwalna przez osoby kończące pracę lub naukę po południu. Po cofnięciu zegarków część codziennych obowiązków, spacerów i dojazdów będzie odbywała się już po zmroku. Ma to znaczenie również dla kierowców i pieszych, którzy po okresie letnim muszą ponownie przyzwyczaić się do gorszej widoczności w godzinach popołudniowych.
Likwidacja zmiany czasu nadal bez rozstrzygnięcia
Komisja Europejska przedstawiła projekt zakończenia sezonowego przestawiania zegarków w 2018 roku. Parlament Europejski przyjął swoje stanowisko w marcu 2019 roku, opowiadając się za rezygnacją ze zmian czasu. Do zakończenia procedury potrzebne jest jednak również stanowisko Rady Unii Europejskiej, czyli porozumienie państw członkowskich. Takiego uzgodnienia nadal nie osiągnięto.
W konsultacjach przeprowadzonych przez Komisję Europejską w 2018 roku wzięło udział około 4,6 mln respondentów. Za zakończeniem dwukrotnego przestawiania zegarków opowiedziało się 84 proc. uczestników. Wynik konsultacji nie miał jednak mocy prawnej i nie oznaczał automatycznej zmiany unijnych przepisów.
Pierwotnie rozważano zakończenie sezonowych zmian w 2021 roku. Państwa chcące zachować czas letni miały dokonać ostatniego przesunięcia wiosną, a kraje wybierające czas standardowy – jesienią. Proces legislacyjny nie został jednak zakończony, dlatego dotychczasowy system nadal obowiązuje.
Zmiana czasu po 2026 roku
Polskie rozporządzenie wyznaczające konkretne terminy obejmuje lata 2022–2026. Zakończenie okresu wskazanego w tym akcie nie oznacza automatycznego zniesienia przestawiania zegarków. Do rezygnacji ze zmian czasu potrzebne byłoby przyjęcie nowych regulacji.
Komisja Europejska opublikowała harmonogram okresów czasu letniego na lata 2027–2031. Jednocześnie na poziomie Unii Europejskiej prowadzone są dalsze analizy dotyczące możliwego zakończenia sezonowych zmian. Przygotowanie kolejnego harmonogramu wskazuje, że unijne instytucje muszą brać pod uwagę dalsze stosowanie obecnego systemu.
Jeżeli do tego czasu nie zapadnie odmienna decyzja prawna, kolejne przejście na czas letni nastąpi wiosną 2027 roku. Polska będzie musiała uwzględnić przyszłe terminy w odpowiednich regulacjach krajowych.
Kiedy cofamy zegarki w 2026 roku?
Koniec czasu letniego w 2026 roku nastąpi w nocy z soboty 24 października na niedzielę 25 października. O godz. 3.00 zegarki cofniemy na godz. 2.00. Oznacza to, że przedział między godz. 2.00 a 3.00 wystąpi tej nocy dwukrotnie, a osoby zachowujące zwykłą porę wstawania będą mogły spać o godzinę dłużej.
Dla porównania w 2025 roku czas letni zakończył się 26 października. W 2026 roku zegarki przestawimy więc dzień wcześniej niż przed rokiem. Kolejne przejście na czas letni, zgodnie z harmonogramem Komisji Europejskiej, przewidziano na 28 marca 2027 roku. Wówczas zegarki zostaną przesunięte z godz. 2.00 na 3.00.
Słowa i frazy kluczowe: zmiana czasu 2026, koniec czasu letniego 2026, zmiana czasu na zimowy 2026, czas zimowy 2026, kiedy cofamy zegarki, kiedy przestawiamy zegarki, cofnięcie zegarków, zmiana czasu w Polsce, likwidacja zmiany czasu, dodatkowa godzina snu
Źródła:
– Rozporządzenie prezesa Rady Ministrów z 4 marca 2022 roku w sprawie wprowadzenia i odwołania czasu letniego środkowoeuropejskiego w latach 2022–2026, Dz.U. z 2022 r., poz. 539
– Główny Urząd Miar, materiały dotyczące sezonowych zmian czasu
– Komisja Europejska, harmonogram okresów czasu letniego na lata 2027–2031, komunikat C/2026/1660
– Rada Unii Europejskiej, informacje dotyczące sezonowych zmian czasu
– Parlament Europejski, dokumentacja prac nad zakończeniem sezonowych zmian czasu
– American Academy of Sleep Medicine, stanowisko dotyczące czasu letniego i rytmu dobowego
– National Library of Medicine, przeglądy badań dotyczących wpływu zmiany czasu na sen i zdrowie
Komentarze (0)
Wysyłając komentarz akceptujesz regulamin serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania. Jak to zrobić dowiesz się w zakładce polityka prywatności.