Rząd podjął decyzję. Poszukiwania potrwają do 2033 roku
2 września Rada Ministrów przyjęła uchwałę ustanawiającą Krajowy Program Poszukiwań Surowców Krytycznych. Jego wykonawcą będzie Państwowy Instytut Geologiczny – Państwowy Instytut Badawczy. Program ma być realizowany do 2033 roku i kosztować dokładnie 185,698 mln zł. Pieniądze mają pochodzić z Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.
Geolodzy będą prowadzić badania na terenie całej Polski. Zaplanowano m.in. analizy geochemiczne, badania geofizyczne, prace kartograficzne, a w wybranych miejscach również wiercenia. Celem jest sprawdzenie, gdzie mogą znajdować się złoża surowców mających szczególne znaczenie dla gospodarki. Chodzi o materiały wykorzystywane m.in. przy produkcji baterii, elektroniki, samochodów elektrycznych, urządzeń dla energetyki odnawialnej, sprzętu medycznego oraz uzbrojenia.
Polska już ma kilka ważnych surowców
Unijna lista obejmuje obecnie 34 surowce krytyczne. Polska już wydobywa lub produkuje część z nich. Wśród nich znajdują się m.in. miedź, węgiel koksowy, hel i surowce skaleniowe, a platynowce oraz aluminium pozyskiwane są również w procesach recyklingu. Główny Geolog Kraju prof. Krzysztof Galos podczas Future Mining Forum & Expo w Katowicach wskazywał, że w przypadku większości surowców już produkowanych w Polsce ich ilość przekracza krajowe zapotrzebowanie. To jednak dopiero część możliwości.
Nikiel, wolfram, tytan i wanad. Tu pojawia się duży potencjał
Prof. Krzysztof Galos wskazał, że w Polsce możliwe może być w przyszłości uruchomienie wydobycia kolejnych surowców krytycznych. Wymienił przede wszystkim nikiel, wolfram, tytan oraz wanad. Rządowy program nadaje średni priorytet poszukiwaniom źródeł m.in. wolframu, tytanu i wanadu. W tej samej grupie znajdują się także arsen, bizmut, krzem metaliczny, fosforyty czy stront. Najwyższy priorytet otrzymały natomiast m.in. nowe źródła rud miedzi, platynowców, grafitu, barytu, fluorytu i helu. Nie oznacza to jednak, że kopalnie tych metali zaczną powstawać w najbliższym czasie. Najpierw trzeba dokładnie określić wielkość i jakość zasobów, sprawdzić opłacalność ich eksploatacji oraz przejść procedury środowiskowe.
Nie wystarczy znaleźć złoża. Potrzebne będą zgody
Główny Geolog Kraju zwraca uwagę, że jedną z największych przeszkód dla nowych inwestycji górniczych pozostają kwestie środowiskowe. Nowa kopalnia musi spełniać restrykcyjne wymagania, a poza rachunkiem ekonomicznym istotne znaczenie będzie miała również akceptacja mieszkańców terenów, na których miałoby rozpocząć się wydobycie.
Równolegle trwają prace nad ustawą dotyczącą zapewnienia dostępu do surowców krytycznych. Projekt ma wdrażać w Polsce rozwiązania wynikające z unijnego Critical Raw Materials Act i uporządkować m.in. procedury dotyczące strategicznych projektów surowcowych. Za jego przygotowanie odpowiada Ministerstwo Klimatu i Środowiska.
Cenne metale także ze starych baterii
Drugim kierunkiem ma być recykling. Prof. Galos wskazywał podczas katowickiego wydarzenia, że uruchamianie w Polsce produkcji kolejnych metali pozyskiwanych z recyklingu może być perspektywą najbliższych kilku lat. Szczególne znaczenie ma tutaj sektor bateryjny. Polska jest jednym z ważniejszych europejskich ośrodków związanych z produkcją baterii, a jednocześnie rozwijany jest ich recykling i odzyskiwanie cennych materiałów.
Ministerstwo Rozwoju i Technologii wskazuje, że kraj ma potencjał do wzmacniania swojej pozycji także w tym fragmencie łańcucha wartości. Ma to duże znaczenie, ponieważ Unia Europejska chce do 2030 roku zwiększyć udział własnych źródeł surowców. Unijne założenia przewidują, że 10 proc. zapotrzebowania ma pochodzić z wydobycia na terenie UE, 40 proc. z przetwarzania, a 25 proc. z recyklingu.
A co z uranem w Polsce?
W przypadku uranu sytuacja jest znacznie bardziej skomplikowana. Na rządowym portalu Polski Atom można znaleźć informację, że według szacunków Międzynarodowej Agencji Energii Atomowej Polska może posiadać około 100 tys. ton uranu naturalnego. Są to jednak tzw. zasoby prognozowane, a nie 100 tys. ton gotowego do opłacalnego wydobycia surowca. Zidentyfikowane zasoby są znacznie mniejsze. Obszary występowania uranu wskazywane są m.in. w Sudetach, Górach Świętokrzyskich, na Podlasiu oraz na północy kraju.
Do tych danych trzeba jednak podchodzić ostrożnie. Analizy Państwowego Instytutu Geologicznego wskazywały, że wiele znanych w Polsce mineralizacji uranowych ma zbyt małą zawartość tego pierwiastka, znajduje się zbyt głęboko lub z innych powodów nie ma obecnie gospodarczego znaczenia. Dlatego znacznie bardziej realnym kierunkiem najbliższych lat pozostaje dokładne rozpoznawanie zasobów surowców krytycznych i wytypowanie miejsc, w których ich przyszłe wydobycie rzeczywiście mogłoby być opłacalne. Pierwsze odpowiedzi ma przynieść program badań prowadzony przez Państwowy Instytut Geologiczny. Poszukiwania obejmą cały kraj i potrwają do 2033 roku.
Źródła: gov.pl, Ministerstwo Klimatu i Środowiska, Państwowy Instytut Geologiczny, Polski Atom oraz netTG.pl.
Komentarze (0)
Wysyłając komentarz akceptujesz regulamin serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania. Jak to zrobić dowiesz się w zakładce polityka prywatności.