Powstał jako dwór obronny przypominający warowny zamek. Służył rodowi Jelitczyków, wywodzącemu się od legendarnego rycerza, któremu herb nadał Władysław Łokietek. Ruiny to pozostałości zamku w Majkowicach w gminie Ręczno. Zamek jest malowniczą ruiną pozostającą własnością prywatną.

https://trybunalski.pl/wiadomosci/historia/piotrkow-trybunalski-na-fotografiach-z-samolotu-tak-miasto-wygladalo-w-1967-roku-zdjecia/9uKsV0rEiwawkOFkh08G

Renesansowy zamek w Majkowicach

Zamek w Majkowicach zbudowany około 1530-1540 roku w kilku fazach. Najstarszą część stanowi podpiwniczony budynek mieszkalny na planie nieregularnego czworokąta o narożnikach z ciosów.

Następnie dostawiono ryzalit północny z klatką schodową oraz basztę. Do ryzalitu północnego dostawiono w końcu XVI wieku jednokondygnacjową przybudówkę. Kolejna rozbudowa dotyczyła wschodniej części zamku. Dobudowano silnie wystający, trzykondygnacjowy ryzalit z otworem bramnym.

W połowie XVI wieku Majkowscy herbu Jelita tracą miejscowość i dwór. W 1694 r. Majkowice należą do Józefa Małachowskiego. W 1694 r. ówczesny właściciel zawarł kontrakt na prace murarskie. Wzmocniono narożniki skarpami, uzupełniono sklepienia kładąc w nich posadzkę ceglaną. Wojny przeszkodził w kontynuowaniu prac.

W 1702 miejscowość została zniszczona przez Szwedów przeprawiających się w tym miejscu przez rzekę Pilicę. Po 1702 r zamek przestał być użytkowany i popadł w ruinę. Następny właściciel Majkowic Adam Małachowski zamieszkiwał już od 1733 w Bąkowej Górze.

https://trybunalski.pl/wiadomosci/historia/piotrkowianie-maja-to-cudo-na-wyciagniecie-reki-w-obiekcie-jak-francuski-warowny-zamek-mozna-przenocowac-zdjecia/mkS12MZdU3YYzTzfHYjG

Obronna siedziba nad Pilicą

Zamek w Majkowicach to część ziemskich posiadłości rodu Nagodziców - Jelitczyków. W sąsiedztwie wsi Ręczno znaleziono ślady trzech rycerskich siedzib obronnych: tzw. grodzisko stożkowate, pozostałości średniowiecznego zamku oraz ruiny renesansowego dworu obronnego.

Obiekt renesansowy zwany czasem zamkiem, znajduje się na niewielkim wzniesieniu, przy drodze, na południowym skraju wsi Majkowice. Na powierzchni kopca zachowały się pozostałości dwóch budynków i wieży. Zamek został wzniesiony z łamanego kamienia, ściany są częściowo otynkowane w otworach okiennych przetrwała renesansowa kamieniarka.

Dwór renesansowy składał się z najstarszego domu mieszkalnego o wymiarach około 15,5 na 13,5 metra zbudowanego na planie nieregularnego prostokąta z narożną wieżą i północnym ryzalitem. Później dostawiono dom północny i duży ryzalit bramny wysadzony z wschodniego muru kurtynowego. Powstał wówczas miniaturowy zamek renesansowy.

Ryzalit wschodni pełnił rolę przejazdu bramnego oraz prawdopodobnie zamkowej kaplicy, a w budynku północnym mieściła się klatka schodowa. Od północnego zachodu do domu mieszkalnego przylega najlepiej dzisiaj zachowana, okrągła baszta, która na wysokości pierwszego piętra przyjmuje plan ośmioboku, a w zwieńczeniu jest kwadratowa. Zaopatrzona została w strzelnice kluczowe, co sugeruje militarny charakter zamku.

https://trybunalski.pl/wiadomosci/wodospad-piaszczyste-plaze-i-domki-na-wodzie-czyli-miejsce-jak-z-bajki-zaledwie-pol-godziny-autostrada-od-piotrkowa-zdjecia/qOBUnHkT4YB0ON2KyOp7

Malownicza ruina na prywatnym gruncie

Zamek położony jest w odległości około kilometra od rzeki Pilicy na łagodnym naturalnym wzniesieniu. W odległości około 40 m na wschód od drogi Majkowice-Zbyłowice.

Ma fundamenty kamienne na głębokość 2 m, mury wzniesione z miejscowego kamienia wapiennego, łamanego nieregularnie, wzmacniane w narożnikach dużymi ciosami z piaskowca. Miejscami użyto elementów rzeźbionej kamieniarki.

Zachowały się nieliczne partie bryły budynku z basztą w planie koła w przyziemiu, ośmiokąt na pośrodku i pięcioboczna w kondygnacji górnej. Narożnik północno-zachodni ryzalitu północnego do wysokości drugiej kodygnacji, przypora północno-wschodnia ryzalitu północnego - ściana wschodnia ryzalitu wschodniego z bramą oraz fragment ściany z przyporą południowo-wschodnią do wysokości jednej kondygnacji, przypora południowo-zachodnia zachowana do wysokości około metra.

https://trybunalski.pl/wiadomosci/basniowa-kraina-idealna-na-weekendowa-wyprawe-to-tylko-godzina-drogi-z-naszego-miasta-zdjecia/V5BK5CGXywKhezz8x5Nb

Legendarny rycerz herbu Jelita

Pierwotny, średniowieczny zamek zwany Surdęga w Majkowicach należał do rodu Jelitczyków. Dobra należeć miały do legendarnego Floriana Szarego rycerza, którego po bitwie pod Płowcami w 1331 roku Władysław Łokietek obdarował herbem Jelita.

Opis tego wydarzenia podał Jan Długosz: "Początek historii herbu według jednej z najsłynniejszych polskich legend przyjęty jest na 1331 rok gdy, 27 września pod Płowcami, Władysław Łokietek czterdzieści tysięcy zbił Krzyżaków tak, że z jego ludzi czterdziestu tylko i kilku na placu legło, a nazajutrz objeżdżał pobojowisko, między trupami polskimi napadł na jednego swego rycerza Floriana Szaryusza (Floriana Szarego), który mężnie w tej batalii potykając się, wiela ranami zwątlony, jelita swe własną reką we wnętrzności tłoczył. Ujrzawszy to Król, z politowaniem rzekł do swoich; „O, jaką ten zacny żołnierz ponosi mękę”. Na co on sił ostatnich prawie dobywszy odpowiedział: „nie tak mie to dolega i trapi, co widzisz Królu, jako zły sąsiad w jednej ze mną wiosce mieszkąjacy”. „Nie turbuj się”, prawi, „jeżeli wynidziesz z tego razu, uwolnię cię od sąsiedzkiej niewoli”. Jakoż i uwolnił go Łokietek i pańsko udarował. Niektórzy rozumieją, że wtenczas ojczysty jego herb kozła na hełm wyniósł, a trzy kopie, którymi go przeszytego widział, na tarczy osadził".

Florian rzeczywiście mieszkał na tych terenach, w latach 1327-1339 pełnił nawet zaszczytną funkcję kasztelana spiczyńskiego, a wcześniej sędziego sieradzkiego, ale budowlę wznieśli dopiero jego potomkowie.

Zamek Majkowice (1)