Publikacja pokazuje szerokie spektrum tego, co działo się w czasie II wojny światowej. Stanowi niezbity dowód na to, jak Polacy angażowali się w pomoc Żydom i ratowanie ich przed piekłem Holokaustu.

Rodzina Ulmów beatyfikowana

Powstanie opracowania jest ściśle związane z beatyfikacją Józefa i Wiktorii Ulmów i ich dzieci, którzy zostali zamordowani w marcu 1944 r. przez Niemców z powodu udzielania pomocy Żydom. Polscy błogosławieni odznaczeni byli 1995 r. medalem Sprawiedliwy wśród Narodów Świata, zaś w 2010 r. uhonorowani zostali Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski.

"Biografie Sprawiedliwych"- o Polakach, którzy ratowali Żydów przed Niemcami

Publikacja „Biografie Sprawiedliwych” powstała w oparciu o materiały archiwalne znajdujące się w Archiwach Państwowych. W jej treści zawarto 90 biogramów osób, które na różne sposoby pomagały narodowości żydowskiej prześladowanej przez Niemców w czasach okupacji II wojny światowej.

– Osoby, które pomagały Żydom były z różnych kręgów społecznych. Byli to urzędnicy, którzy starali się pomagać w tworzeniu fałszywych dokumentów, byli też ludzie, którzy użyczali im imion i nazwisk swoich dalekich członków rodziny. Wszystko po to, by uchronić ich przed najgorszym – mówi dr Maciej Hubka, piotrkowski archiwista i współautor książki.

Jak wyjaśnia M. Hubka, w Piotrkowie Trybunalskim powstało pierwsze getto założone przez Niemców dla Żydów już w październiku 1939 r. Później podobnych powstało w całej Polsce około 400. Wszystkie założone były przez niemieckich okupantów.

– Przed wojną Żydzi byli naszymi sąsiadami, robiono się z nimi interesy, mijano na ulicy, więc gdy stworzono getta, a takie jak to piotrkowskie nie było ogrodzone żadnym murem, więc to, co działo się w środku, było doskonale widoczne. Te tragedie działy się na oczach innych ludzi i m.in. to wywoływało postawę, która nie pozwalała przejść obok tego obojętnie – wyjaśnia Hubka.

Czytaj także: Powieść piotrkowskiej pisarki wzbudziła zainteresowanie Netflixa. Czy doczekamy się ekranizacji?

Konkurs związany z beatyfikacją rodziny Ulmów

Dzięki zachowanym materiałom źródłowym znamy nazwiska wielu bohaterów tamtych czasów, o których teraz udało się napisać książkę. Promocja „Biografii Sprawiedliwych” odbyła się 13 września w siedzibie Naczelnej Dyrekcji Archiwów Państwowych w Warszawie. Podczas wydarzenia odbyła się konferencja prasowa, debata dotycząca okoliczności powstania książki i zainaugurowano konkurs dla młodzieży pn. „Nikt nie ma większej miłości od tej, gdy ktoś życie swoje oddaje…”.

Konkurs jest skierowany do uczniów szkół podstawowych i średnich. Zadanie uczestników będzie polegało na przygotowaniu tekstu z elementami pracy badawczej na temat historii rodziny Ulmów lub własnej rodziny, która pomagała Żydom w czasie II wojny światowej. Praca ma być opracowana na podstawie m.in. wywiadów z rodziną, kwerendy w archiwum rodzinnym i w Archiwach Państwowych.

Rodzina Ulmów (1)