Z wnioskiem o objęcie ochroną w formie pomnika przyrody sosny zwyczajnej w formie krezowej zwrócił się Zespół Parków Krajobrazowych Województwa Łódzkiego, Oddział Nadpilicznych Parków Krajobrazowych z siedzibą w Moszczenicy przy ul. Piotrkowskiej 106.

Wskazane we wniosku drzewo rośnie w granicach administracyjnych Piotrkowa Trybunalskiego, na terenie leśnym, w okolicy ul. Wolborskiej. Działka jest własnością Skarbu Państwa, w zarządzie Państwowego Gospodarstwa Leśnego – Lasy Państwowe.

W uzasadnieniu do wniosku wskazano, że jest to wyjątkowy egzemplarz, ze względu na 20 regularnych i częściowych kryz wokół pnia, zlokalizowanych na wysokości od 0,5m – 7,0m. Drzewa o podobnym pokroju nie stwierdzono dotąd w rejonie Nadpilicznych Parków Krajobrazowych. Rośnie ono w lesie gospodarczym, w którym w przyszłości są planowane zręby, dlatego celowe jest objęcie tego drzewa ochroną.

Przeprowadzone oględziny potwierdziły, że drzewo posiada wyróżniający się pokrój i zasługuje na objęcie ochroną pomnikową.

– Sosna krezowa rośnie w różnych miejscach Polski, ale jest niezwykle rzadka. Kryza na pniu jest widoczna dopiero kiedy drzewo jest w dojrzałym wieku. Spotykane w lasach sosny krezowe, mają różną liczbę kołnierzy, jednak najrzadsze są te, które mają powyżej 20 pierścieni. Nasza sosna ma równo 20 kryz, co czyni ją dodatkowo cennym egzemplarzem. Najczęściej spotyka się sosny jedynie z nieregularnymi 3–5 pierścieniami. Pierwsze polskie zapiski dendrologiczne dotyczące tej formy sosny powstały jeszcze w latach międzywojennych i wyszły spod pióra Jana Jerzego Karpińskiego i Szymona Wierdaka, a okazy sosny zwyczajnej f. krezowej (syn. kryzowej, krezowatej, kołnierzykowej) zostały znalezione na terenie Puszczy Białowieskiej oraz Sandomierskiej – czytamy w uzasadnieniu uchwały.

Jan Jerzy Karpiński pochodził z Piotrkowa Trybunalskiego i prowadził badania m.in. nad sosną krezową. Przyczynił się do utworzenia Białowieskiego Parku Narodowego i był jego pierwszym dyrektorem.

– Z uwagi na powyższe, w celu uczczenia pochodzącego z Piotrkowa Trybunalskiego badacza, pomnikowi przyrody proponuje się nadać nazwę – sosna krezowa Jan Jerzy Karpiński – czytamy w piśmie.

W stosunku do pomnika przyrody zakazuje się m.in. niszczenia, uszkadzania lub przekształcania pomnika przyrody, a w jego otoczeniu nie można wykonywać prac ziemnych trwale zniekształcających rzeźbę terenu, uszkadzać i zanieczyszczać gleby, wylewać gnojownicy czy umieszczać tablic reklamowych.

Pomnik Przyrody (1)