Pałac podróżny Augusta III to zabytkowy pałac w Kutnie, gdzie mieści się muzeum. Późnobarokowy pałac o konstrukcji szachulcowej zbudowany w 1750 roku przy obecnym pl. Józefa Piłsudskiego 19 i ul. Narutowicza 2.

Powstał, gdy w połowie XVIII wieku Kutno znalazło się na trasie nowego traktu pocztowego, wytyczonego przez Augusta III Sasa. Król w 1749 roku zmienił ustaloną trasę z Drezna przez Wrocław do Warszawy, na biegnącą starym średniowiecznym szlakiem. Dwór królewski potrzebował miejsc do noclegu. Wybudowano nowe stacje postojowe. W Kutnie wypadał piąty nocleg.

https://trybunalski.pl/wiadomosci/czy-piotrkow-trybunalski-moze-byc-atrakcyjny-dla-turystow-nie-uwierzycie-ile-osob-zatrzymuje-sie-w-miescie-na-nocleg/AH6akWKBDCwSCDCinUJS

Królewski dwór między Dreznem a Warszawą

15 stycznia 1750 roku podpisano kontrakt z kasztelanem żmudzkim Józefem Franciszkiem Pacem, na użyczenie w Kutnie gruntów koniecznych do budowy pałacu, za roczną opłatą w wysokości 500 tynfów. Opracowanie projektu i budowę pałacu powierzono kapitanowi Johanowi Martinowi Waltherowi, który otrzymał wynagrodzenie 120 talarów za wykonanie projektów. Koszty budowy stanowiły ok. 5000–6000 talarów.

Drewno na budowę pałacu pochodziło z okolicznych borów Muchnowskich. 21 kwietnia 1750 roku pałac był gotowy na przyjęcie króla. Król wraz z dworem przebywał w Kutnie kilkakrotnie. Po raz pierwszy 24 kwietnia 1750 roku.

Pałac zaprojektowano w duchu saskiego baroku, na planie prostokąta, z dwoma krótkimi skrzydłami bocznymi, zaakcentowanymi ryzalitami w elewacji frontowej oraz trzecim ryzalitem pośrodku, wysuniętym analogicznie od strony wewnętrznej. Szczyt środkowego ryzalitu został zwieńczony cesarskim orłem, a we frontonie umieszczono kartusz z herbem Rzeczypospolitej.

Oprócz pałacu wystawiono na osi skrzydeł położone równolegle dwie oficyny, których elewacje w całości pokryte były tynkiem. W głębi placu usytuowano wozownię ze stajnią oraz kuchnię ze spiżarnią i piecem chlebowym. Pomiędzy tymi budynkami wykopano studnię. W korpusie głównym w zachodniej części znajdował się apartament królewski, prawdopodobnie z gabinetem, garderobą i sypialnią. W głównym, środkowym ryzalicie umieszczono kaplicę pałacową.

https://trybunalski.pl/wiadomosci/lazurowa-woda-jak-w-tropikach-i-malownicze-klify-to-jezioro-w-poblizu-piotrkowa-zachwyca-zdjecia/1gLeBJXMzrsJYJxMP1sD

Zabytek unii polsko - saskiej

Po śmierci Augusta III pałac pocztowy stał się własnością właścicieli miasta. Nowi właściciele dokonali pod koniec XVIII wieku lub na początku XIX wieku szeregu przebudów pałacu. Wydłużono wówczas zachodnie skrzydło i poszerzono korytarze od strony dziedzińca.

Na początku XIX wieku dokonano przedłużenia wschodniego skrzydła o przybudówkę z dwoma sklepionymi izbami i sienią.

Z tym okresem wiąże się pobyt w pałacu saskim cesarza Napoleona Bonaparte, który był w Kutnie 11 grudnia 1812 roku w towarzystwie marszałka Armanda Caulaincourt’a podczas odwrotu z Rosji. Postój spowodowany był uszkodzeniem sań, a cesarz został podjęty obiadem.

Kutnowski pałac Augusta III to dziś praktycznie jedyny zachowany w Polsce zabytek architektury – materialnej spuścizny po unii polsko – saskiej.

Pałac Saski Kutno (1)