Słynny hołd pruski z 1525 roku uwieczniony przez Jana Matejkę nie był ani pierwszym, ani jedynym, jaki władcom Polski składali wielcy mistrzowie zakonu krzyżackiego. Piotrków widział co najmniej dwa takie wydarzenia, do jakich doszło na przestrzeni dwóch lat za panowania Kazimierza IV Jagiellończyka, zwanego pogromcą Krzyżaków.

Piotrków był miejscem elekcji królów Polski, ale także innych ważnych wydarzeń w dziejach państwa. To tu także składali pierwsze hołdy władcom Rzeczypospolitej wielcy mistrzowie Zakonu Krzyżackiego. Doszło do tego po zakończeniu wojny trzynastoletniej i podpisaniu pokoju toruńskiego w 1466 roku. To w tym dokumencie zakon zobowiązał się do składania hołdu lennego królowi polskiemu. W roku 1467 to zjazd w Piotrkowie ratyfikował pokój toruński.

https://trybunalski.pl/wiadomosci/ponad-sto-lat-temu-byl-tu-tylko-pusty-plac-dlaczego-budowe-sadu-oplacili-przedsiebiorcy-zdjecia/6ZTFyre3MsEJaakwlCHO

Pierwszy hołd pruski w Piotrkowie

Pierwsze takie wydarzenie miało miejsce w Piotrkowie 1 grudnia 1469 roku. Na sejmie zwołanym do miasta wielki mistrz Henryk VI Reuss von Plauen złożył hołd lenny Kazimierzowi IV Jagiellończykowi. Wielki mistrz padł przed królem na kolana, prosząc o opiekę dla Zakonu i dla siebie.

Był to pierwszy wielki mistrz, składający hołd lenny królowi Polski. W drodze powrotnej z Polski do Prus mistrz zaniemógł i doznał paraliżu, który uniemożliwił mu dalszą podróż. Zmarł na zamku w Morągu 2 stycznia 1470.

Traktat pokojowy z zakonem, który przewidywał, że część Prus została przy Krzyżakach ale będzie lennem Korony Polskiej, zobowiązywał jednak każdego nowego mistrza do złożenia hołdu lennego królowi polskiemu w ciągu sześciu miesięcy po wyborze.

Dlatego kolejny hołd pruski w Piotrkowie odbył się już 20 listopada 1470 roku. Złożył go nowy wielki mistrz Henryk VII Reffle von Richtenberg. Przyjął go ponownie Kazimierz IV Jagiellończyk. Hołd krzyżacki zbiegł się w czasie z sejmem walnym w Piotrkowie.

Henryk VII Reffle von Richtenberg był 33. wielkim mistrzem zakonu krzyżackiego. Pochodził ze Szwabii. Przez całe panowanie wielki mistrz skłócony był z biskupami pruskimi. Kulminacją konfliktu była zbrojna wyprawa krzyżacka na Warmię w 1472 roku.

https://trybunalski.pl/wiadomosci/istniala-tu-kultowa-ksiegarnia-piotrkowianie-kupowali-w-niej-przez-dziesieciolecia-zdjecia/Pz63RCVPeSuNt1yBjs6v

Krzyżaccy mistrzowie kontra polscy królowie

W Piotrkowie miał odbyć się jeszcze jeden hołd lenny. W styczniu 1478 roku miał przybyć do miasta przybycie Wielki Mistrz Martin Truchsetz von Wetzhausen. Ten jednak się nie zjawił. Hołd złożył polskiemu królowi dopiero w październiku 1479 roku w Nowym Mieście Korczynie.

Podobna sytuacja zdarzyła się gdy hołd miał złożyć w podczas sejmu walnego w Piotrkowie Wielki Mistrz Fryderyk von Wettyn obrany w 1498 roku. W latach 1498–1501 król Jan I Olbracht z powodu braku hołdu dwukrotnie zagroził zakonowi wojną. W 1501 król Polski zaczął nawet przygotowania gromadząc wojska na granicy z Prusami, ale do konfrontacji nie doszło z powodu śmierci Jana Olbrachta. Wielki Mistrz uchylał się od obowiązków lennika także wobec Aleksandra Jagiellończyka oraz gdy na tron wstąpił Zygmunt I Stary. To ten król przyjął jednak hołd pruski najsłynniejszy w historii Polski.

Był to hołd lenny złożony 10 kwietnia 1525 r. Zygmuntowi I Staremu przez byłego wielkiego mistrza krzyżackiego Albrechta Hohenzollerna. Doszło do niego jednak na rynku w Krakowie.

Hołd Pruski (1)