Król Władysław Jagiełło przed bitwą pod Grunwaldem to w Wolborzu obmyślał strategię wojny z Krzyżakami. Tutaj też koncentrował swoje wojska idące z Małopolski i z ruskich ziem Korony. 26 czerwca 1410 r. król wraz z rycerstwem opuścił miasto i w okolicach Czerwińska przeprawił się przez Wisłę. Na polach Grunwaldu armia starła się z siłami zakonnymi 10 lipca.

Także w Wolborzu 9 września 1409 r. Władysław Jagiełło wydał odezwę skierowaną do duchowieństwa, panów świeckich i książąt chrześcijańskich, przedstawiającą 29 artykułów obwiniających zakon krzyżacki. Miasto było również miejscem koncentracji dla rycerstwa z Małopolski i wschodnich ziem Korony zarówno przed bitwą pod Grunwaldem, jak i przed kolejnymi wyprawami króla Jagiełły przeciwko Krzyżakom. Król Władysław Jagiełło stawał w Wolborzu 16 razy, m.in. w lipcu 1420 r. przyjął tu posłów czeskich, którzy ofiarowali mu koronę czeską.

https://trybunalski.pl/wiadomosci/historia/51-lat-temu-piotrkow-zostal-miastem-wojewodzkim-jakie-bylo-wojewodztwo-piotrkowskie-zdjecia/L6keXW7aiFsrdyEGbkKm

Z Wolborza pod Grunwald

W okolicach Wolborza odbyła się koncentracja rycerstwa polskiego przed zakończeniem rozejmu z zakonem krzyżackim w 1410 roku. Wielka wojna wstrzymana traktatami miała rozpocząć się wkrótce. Król Jagiełło przybył do Wolborza 24 czerwca. Za nim pojawiło się poselstwo węgierskie w orszaku 200 koni. Przyjechali do Wolborza posłowie cesarza Zygmunta Luksemburskiego: palatyn węgierski Mikołaj Gary i polski rycerz, który pozostał w służbie króla Węgier Ścibor ze Ściborzyc, wojewoda siedmiogrodzki oraz jego towarzysz Jerzy Gersdorf. Negocjowali przedłużenie rozejmu na kolejne 10 dni.

Przez Wolbórz przebiegał wówczas ważny szlak tzw. litewski z Wielkopolski i Małopolski poprzez Mazowsze na Litwę. W mieście znajdował się także zamku wolborski. Wzniesiony w miejscu z natury obronnym, w widłach rzeki Moszczanki, kilka lat później określony zostaje przez Janka z Czarnkowa mianem twierdzy. Prawdopodobnie w nim zatrzymał się polski król.

24 czerwca rozpoczął się marsz hufców wielkopolskich w kierunku Czerwińska, a wojsk litewsko-ruskich ku ujściu Narwi do Bugu. 26 czerwca król Polski z siłami rycerstwa małopolskiego oraz zaciężnych oddziałów morawskich ruszył na północ w stronę Czerwińska przez Lubochnię, Wysokienice, Samice i Kozłów.

30 czerwca 1410 roku polskie oddziały przekroczyły Wisłę pod Czerwińskiem po zbudowanym przez mistrza Jarosława moście, który następnie rozebrano i odesłano do Płocka. 2 lipca wojska koronne połączyły się z siłami mazowieckimi oraz wojskami litewskimi pod wodzą księcia Witolda, którego wspomagał oddział tatarski, prowadzony przez kandydata do tronu chańskiego Dżelal-ed-Dina.

Jak opisywał Jan Długosz: „Król Władysław [przybył] w poniedziałek (23 VI) do Sulejowa, a we wtorek w dzień św. Jana Chrzciciela (24 VI) wysłuchawszy mszy w klasztorze sulejowskim i zjadłszy tam śniadanie, przybył do miasta Wolborza, gdzie zgodnie z rozkazem króla byli już niektórzy prałaci i doradcy i niemal cała siła wojska polskiego, z wyjątkiem wojsk i rycerzy wielkopolskich, którzy wyszli królowi naprzeciw dopiero nad Wisłą."

W 1960 roku na dziedzińcu pałacu biskupów w Wolborzu odsłonięto pomnik „Dwa miecze” – w 550 rocznicę wymarszu wojsk króla Jagiełły z Wolborza pod Grunwald. Autorem projektu pomnika "Dwa Miecze" jest Stefan Weyman.

W 2010 roku na Placu Władysława Jagiełły w Wolborzu stanął nowy obelisk upamiętniający 600 rocznice tego wydarzenia. Kamień pamiątkowy z tablicą wystawiło społeczeństwo Wolborza, który w 2011 roku odzyskał prawa miejskie.

https://trybunalski.pl/wiadomosci/historia/piec-lat-temu-przestala-istniec-droga-przez-piotrkow-miala-byc-pierwsza-autostrada-prl-zdjecia/HbSQVa8AaXFFcMtRZ8X2

Biskupia siedziba w Wolborzu

W 1273 r. Leszek Czarny, książę sieradzki i łęczycki nadał Wolborzowi prawa miejskie. Pozwolił biskupom osadzić na prawie niemieckim Wolbórz i wsie należące do Wolborza: Żarnowicę, Psary, Młynary, Kuznocin, Świątniki, jak też sprowadzać osadników z „jakiego bądź narodu”, a miasto Wolbórz obwarować murem kamiennym, ceglanym lub palisadą.

Wolbórz od średniowiecza był częścią dóbr kościelnych. Pierwszą siedzibą biskupów w Wolborzu był zamek, kilkakrotnie przebudowywany. Szczególny rozkwit przeżywało miasto, a wraz z nim dwór biskupi, w okresie renesansu. Goszczono tu monarchów, dostojników państwowych i kościelnych oraz największych myślicieli epoki. Zatrzymywali się tu królowie Władysław Jagiełło i Zygmunt I Stary.

Po kolejnym pożarze w 1767 r. nie podjęto odbudowy zamku biskupiego. Został rozebrany. Już wcześniej biskup Antoni Ostrowski herbu Grzymała odebrał władzom miasta teren położony na wzniesieniu, na południe od tzw. wójtostwa i rozpoczął przygotowania do wznoszenia nowej siedziby.

Prace na tzw. Biskupiej Górce rozpoczęto w 1768 r. a zakończono prawdopodobnie w 1773 r. Styl budowli to barok. Autorem projektu był włoski architekt królewski Franciszek Placidi. Współpracowali z nim prawdopodobnie architekci Jan Jabłoński i Krzysztof Kluk, zatrudniani w tym czasie przez biskupa Ostrowskiego.

Grunwlad (1)