Latem 1920 r. dowodzone przez Michaiła Tuchaczewskiego oddziały Robotniczo-Chłopskiej Armii Czerwonej rozpoczęły pochód ku Wiśle.

W ciężkich walkach sierpniowych w rejonie Warszawy powstrzymano i zmuszono do szybkiego odwrotu oddziały Robotniczo-Chłopskiej Armii Czerwonej. Zwycięstwo wojsk polskich pozwoliło w perspektywie kilku miesięcy na podpisanie korzystnego dla strony polskiej zawieszenia broni, a następnie formalnego zakończenia wojny traktatem ryskim z 18 marca 1921 r.

Wojna polsko - bolszewicka była największym konfliktem zbrojnym stoczonym przez tworzone dopiero Wojsko Polskie. W walkach o ustalenie granic II Rzeczpospolitej brały udział sformowane w Piotrkowie dwa pułki piechoty. Oba były częścią 7 Dywizji Piechoty. Garnizon piotrkowski zasłużył się także w wyparciu Armii Czerwonej znad Wisły.

https://trybunalski.pl/wiadomosci/historia/piotrkow-trybunalski-na-fotografiach-z-samolotu-tak-miasto-wygladalo-w-1967-roku-zdjecia/9uKsV0rEiwawkOFkh08G

Piotrkowskie pułki piechoty w wojnie 1920 roku

26 pułk piechoty na początku 1920 przybył na Wołyń. Tam oddziały z Piotrkowa wiosną walczyły w bitwie pod Zwiahlem. Po przeciwnej stronie był między innymi 3 międzynarodowy pułk Armii Czerwonej i 98 pułk kawalerii.

Kiedy w ramach polskiej kontrofensywy znad Wieprza 3 Dywizja Piechoty Legionów ruszyła na Brześć, zadanie osłony jej prawego skrzydła otrzymała 7 Dywizja Piechoty, w której skład wchodziły piotrkowskie pułki 25 oraz 26.

16 sierpnia 26 pułk piechoty skierował się wzdłuż zachodniego brzegu Bugu na Włodawę. Pod Majdanem rozproszono oddziały 58 Dywizji Strzelców, wzięto do niewoli około 100 jeńców i zdobyto 4 działa. 18 sierpnia pułk zajął Włodawę.

21 sierpnia na Włodawę uderzyła 117 Brygada Strzelców kombryga Szyszkina. Pierwsze natarcie Polacy odparli ogniem broni maszynowej i strzeleckiej. Podczas drugiego natarcia Sowieci opanowali dworzec kolejowy. Dworzec odzyskali jednak kontratakiem żołnierze 26 pułku piechoty.

25 Pułk Piechoty walczyły w wojnie polsko-ukraińskiej i polsko-bolszewickiej. W okresie międzywojennym stacjonował w Piotrkowie Trybunalskim i wchodził w skład 7 Dywizji Piechoty.

Po pokonaniu wojsk ukraińskich i zajęciu Galicji Wschodniej, głównym przeciwnikiem na wschodzie stała się Armia Czerwona. Pułk 25 września 1920 roku stanął nad Horyniem. Tu otrzymał rozkaz zdobycia Sarn. Atak na Sarny poprzedziło forsowanie rzeki. Walki o uchwycenie przyczółka trwały cały dzień. Nad ranem 27 września cały 25 pp przeprawił się przez rzekę. W godzinach wieczornych wyprowadzono natarcie, zdobyto Sarny i wyparto nieprzyjaciela za Słucz.

https://trybunalski.pl/wiadomosci/historia/skad-wzial-sie-zubr-w-spale-majestatyczne-zwierze-trafilo-tu-spod-bialowiezy-zdjecia/lzFWIeXwreZ73JQQzGrq

Wojsko Polskie z Piotrkowa

Z końcem października 1918 r. Piotrków stał się siedzibą jednego z piętnastu Okręgów Wojskowych. Do zadań postawionych przed Okręgiem Wojskowym nr VI w Piotrkowie należało jak najszybsze zorganizowanie oddziału piechoty o nazwie „Piotrkowski Pułk Okręgowy”.

Głównym organizatorem, a następnie pierwszym dowódcą był płk Jan Rządkowski, który przeszedł szlak bojowy z I Korpusem Polskim w Rosji. Oddział dał początek późniejszemu 26 pułkowi piechoty i zapisał piękną kartę w wojnie polsko-bolszewickiej 1919-1921.

Jan Rządkowski awansował na stopień generała-porucznika, a od 22 listopada 1919 mianowany został dowódcą 1 Dywizji Litewsko-Białoruskiej, z którą podczas Bitwy Warszawskiej 1920 r. walczył pod Radzyminem.

https://trybunalski.pl/wiadomosci/historia/piotrkowska-waskotorowka-mogla-byc-atrakcja-regionu-przez-lata-dziala-niczym-podmiejski-tramwaj-zdjecia/veVs4FDgG3IWACsKE55G

Piotrkowskie aktywistki dla Wojska Polskiego

Wojna polsko-bolszewicka była wyzwaniem dla całego społeczeństwa. Działalność piotrkowskich struktur Ligi Kobiet Pogotowia Wojennego w pierwszej połowie 1919 r. polegała na wspieraniu żołnierzy formowanych w regionie piotrkowskim oddziałów Wojska Polskiego.

W styczniu i lutym 1919 r. urządzono podwieczorki dla żołnierzy przebywających w piotrkowskim szpitalu, a w marcu rozdysponowano w garnizonie piotrkowskim produkty żywnościowe. Organizowano również paczki przesyłane na front. Przygotowano na przykład święconkę dla 800 żołnierzy, m.in. 435 funtów kiełbasy, 1022 bułki i 3000 szt. papierosów. W lipcu 1920 r. przeprowadzono zbiórkę materiałów dla wojska.

Na piotrkowskim dworcu wydawano żołnierzom bezpłatnie herbatę z winem lub z cytryną, a także pieczywo. Otworzono również ruchomą kantynę z wodą sodową i pieczywem na polu ćwiczeń wojskowych. Prowadzili ją piotrkowscy harcerze.

Bitwa Warszawska (1)