Obserwatorzy nocnego nieba zdecydowanie nie nudzili się w ostatnich dniach. Najpierw w Polsce mogliśmy zobaczyć historyczną zorzę, później wszyscy zaczęli wypatrywać błyszczącej nad naszymi głowami Międzynarodowej Stacji Kosmicznej (ISS). Na koniec okazało się, że jest szansa na zobaczenie nad Polską „ducha”, a dokładniej zjawiska wywołanego startem rakiety kosmicznej Soyuz-2, która została wystrzelona z kosmodromu w Plesiecku.

Niebo nad Polską niczym w Szwecji?

Okazuje się, że mamy okazję zaobserwować w Polsce zjawisko, o którego występowaniu na naszym terenie wiele osób nie ma pojęcia. Poinformował o tym Karol Wójcicki, autor facebookowego profilu „Z głową w gwiazdach”. Chodzi o „białe noce”, które zazwyczaj kojarzone są z np. Murmańskiem czy Kiruną. Na czym polegają?

Jak wyjaśnia Wójcicki, z astronomicznego punktu widzenia o nocy możemy mówić, gdy słońce skryje się poniżej 18° pod horyzontem. Wówczas niebo jest na tyle ciemne, że nie możemy dostrzec łuny słonecznej nad widnokręgiem. W innym przypadku mamy do czynienia ze zmierzchem lub świtem.

- Na naszej szerokości geograficznej w okolicach przesilenia letniego (które w tym roku wypadnie 20 czerwca 2024 o 22:51) Słońce zachodzi na tak krótko, że nie jest w stanie osiągnąć głębokości wystarczającej do zaistnienia nocy astronomicznej. Z tego powodu mamy "nocą" długi zmierzch przechodzący płynnie w świt. Niebo nie staje się ani na chwilę idealnie ciemne, przez co w tym okresie obserwujemy mniejszą niż zwykle liczbę gwiazd. Taką sytuacje nazywamy właśnie "białą nocą" – wyjaśnia Karol Wójcicki.

Mimo że białe noce w Polsce nie są tak spektakularne, jak te w Rosji czy Szwecji wciąż są bardzo ciekawym zjawiskiem dla pasjonatów astronomii i nie tylko, ponieważ sprzyjają wielu ciekawym obserwacjom.

Co będzie się działo na niebie podczas białych nocy?

Jak wyjaśnia Karol Wójcicki, podczas białych nocy słońce jest płytko pod horyzontem, a takie warunki sprawiają, że wszystko, co przeleci nad naszymi głowami, jest doskonale oświetlone i widoczne. Obserwatorzy mogą więc już przygotować się na kilka przelotów ISS widocznych w ciągu jednej nocy, a także sporą ilość Starlinków.

Białe noce sprzyjają również Obłokom Srebrzystym, czyli chmurom mieniących się srebrzystym blaskiem nisko nad północnym horyzontem. W Polsce są one widoczne od końca maja do końca lipca. Należy jednak zaznaczyć, że w tym roku w związku z wysoką aktywnością słoneczną mogą być one trudniejsze do obserwacji niż w ostaniach latach.

- Białe noce to z jednej strony czas niesprzyjający typowym obserwacjom astronomicznym, ale z drugiej oferujący zupełnie niecodzienne widoki. Nie wiem jak Wy, ale ja jestem podekscytowany ich nadejściem! Jeśli nigdy tego nie próbowaliście - spędźcie jedną noc nad morzem w czasie przesilenia letniego. Niebo wygląda tam wtedy naprawdę dziwienie, ale absolutnie przepięknie. Białe noce w Polsce to zjawisko, o którym wciąż masa osób nie ma pojęcia. Zmieńmy to! – podsumowuje Wójcicki.

Kiedy zaczynają się białe noce w Polsce?

W wielu częściach Polski mieszkańcy już mogą doświadczyć białych nocy. W innych to zjawisko zacznie się w najbliższych dniach. Najwcześniej białe noce rozpoczęły się w Jastrzębiej Górze, gdzie były już od 10 maja. Najdłużej muszą natomiast poczekać mieszkańcy tych części Polski, które wysunięte są na południe.

W okolicach Warszawy zjawisko rozpoczęło 20 maja, we wtorek (21 maja) doświadczyli go mieszkańcy Zielonej Góry i pobliskich miejscowości. Dzień później, czyli 22 maja białe noce rozpoczęły się w województwie łódzkim. Na poniższej mapie przygotowanej przez Karola Wójcickiego znajdują się daty dla całego kraju.

Białe Noce (1)