Pył azbestu, pomimo zaniechania produkcji wyrobów azbestowych i ich wykorzystywania w państwach europejskich, nadal stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia pracujących w narażeniu na ten czynnik. Ponadto przy niewłaściwym wykonywaniu prac polegających na usuwaniu lub zabezpieczaniu wyrobów zawierających azbest może on negatywnie wpływać na zdrowie osób postronnych.

Unieszkodliwią wyroby azbestowe w gminie Gorzkowice

Dlatego urząd gminy Gorzkowice poszukuje firmy, która unieszkodliwi wyroby zawierajace azbest z posesji na terenie gminy. W sumie oczyszczone zostanie 27 posesji. Jak czytamy w zamówieniu, łączna ilość wyrobów do usunięcia to ok. 50,9058 Mg i określona jest ona na podstawie wniosków mieszkańców.

Na realizację tego zadania wykonawca będzie miał czas od 28 sierpnia do 5 października 2023 r.

Bez dwóch zdań na inwestycji tej zyskają mieszkańcy gminy Gorzkowice, których zdrowie narażone jest poprzez obcowanie z niebezpiecznym azbestem.

Czytaj także: Na scenie gwiazdy polskiej muzyki. Szykuje się duża impreza w regionie

Właściwości azbestu i jego zastosowanie

Jak czytamy na stronie Państwowej Inspekcji Pracy, azbest jest znany od kilku tysięcy lat. Jego właściwości wykorzystywane były już w czasach starożytnego Rzymu. W okresie ostatnich 100 lat rozszerzono jego stosowanie, w związku z czym został rozpowszechniony poprzez użycie w różnych wyrobach. Wynikało to z właściwości włókien azbestu umożliwiających tkanie, zaplatanie i mieszanie z różnymi spoiwami. Zaletami tego materiału była również odporność na działanie substancji żrących oraz na wodę morską, jak również elastyczność, dobre właściwości mechaniczne oraz wytrzymałość na rozciąganie i zgniatanie. Ponadto włókna te są trwałe i odporne na wysoką oraz niską temperaturę, co też wpływało na właściwości użytkowe zawierających je wyrobów.

Największa ilość azbestu (ponad 80%), głównie chryzotylu, wykorzystywana była do produkcji azbestowo-cementowych wyrobów budowlanych. Miejscami, w których azbest znalazł szerokie zastosowanie, były obiekty budowlane, przemysłowe, gospodarczo-inwentarskie oraz działkowe.

– Azbest jest m.in. składnikiem materiałów budowlanych, w tym pokryć dachowych i elementów elewacji budynków, izolacji termicznej instalacji przesyłowych oraz wchodzi w skład wyrobów wykorzystywanych w elementach instalacji wodnej i kanalizacyjnej. Służył też jako izolacja akustyczna lub elektryczna oraz był stosowany w procesach filtracji i procesach elektrolitycznych. Wytrzymałość na tarcie wpłynęła na jego wykorzystanie w uszczelkach, masach uszczelniających oraz klejach - informuje Sylwia Oziembło-Brzykczy z Państwowej Inspekcji Pracy.

Wpływ azbestu na zdrowie

W latach 80. ubiegłego wieku azbest został uznany za jeden z najbardziej roz- powszechnionych czynników rakotwórczych występujących w środowisku. Wtedy poszczególne państwa Unii Europejskiej, jak też inne kraje, w tym USA, Japonia i Kanada zakazały stosowania azbestu, zabroniły lub ograniczyły obrót materiałami zawierającymi azbest oraz import materiałów zawierających go. Całkowity zakaz importu azbestu, produkcji i obrotu wyrobów azbestowych obowiązuje w Unii Europejskiej od 2005 r.

Pył azbestu ma właściwości pylicotwórcze i rakotwórcze. Jak mówi Sylwia Oziembło-Brzykczy, uważany jest za jeden z pyłów stwarzających największe zagrożenie dla zdrowia. Dlatego też osoby wykonujące prace w narażeniu na ten czynnik, podlegają szczególnej ochronie wynikającej z przepisów prawa pracy, zarówno w trakcie wykonywania prac, jak również po ustaniu zatrudnienia w narażeniu na pył azbestu.

Szkodliwość pyłu azbestu zależy od jego przenikania do organizmu i jego ilości w układzie oddechowym. To z kolei uwarunkowane jest budową włókien, a szczególnie ich średnicą. Włókna o średnicy poniżej 3 μm łatwiej przedostają się do dolnych dróg oddechowych. Grubsze włókna o średnicy powyżej 5 μm pozostają w górnych drogach oddechowych. Pył azbestu na układ oddechowy ma działanie: drażniące, zwłókniające i rakotwórcze.

Wdychanie włókien azbestowych może doprowadzić do groźnych chorób, wśród których najczęściej występują:

pylica azbestowa
rak płuc,
międzybłoniak, czyli rodzaj raka opłucnej lub otrzewnej

Pylica azbestowa znacznie utrudnia oddychanie i stanowi czynnik zwiększający śmiertelność. Początkowo objawia się dusznością wysiłkową, suchym kaszlem, ściskaniem w klatce piersiowej. Ryzyko zachorowania na pylicę azbestową zwiększa się wraz z wielkością narażenia występującego w ciągu lat pracy. Zazwyczaj choroba ta daje objawy po ponad 10 latach od pierwszego kontaktu z pyłem azbestowym.

Rak płuca jest najczęściej występującym azbestozależnym nowotworem złośliwym i prowadzi do śmiertelności w znacznej większości przypadków. Może on być również następstwem pylicy azbestowej. Wraz ze zwiększeniem narażenia na pył azbestu zwiększa się ryzyko zachorowania na raka. Nie określono jednak granicy, po- niżej której ryzyko takiego zachorowania nie występuje. Przyjmuje się, że największe ryzyko zgonu występuje 20-35 lat po pierwszej ekspozycji na pył azbestu.

Międzybłoniak jest chorobą nieuleczalną i prowadzi zwykle do śmierci w ciągu 1-1,5 roku od stwierdzenia tej choroby. Objawami charakterystycznymi są trudności oddechowe, ból w klatce piersiowej i kaszel. Uważa się, że zagrożenie dla życia wynikające z zachorowania na międzybłoniaka jest wyższe, gdy kontakt z pyłem azbestowym miał miejsce w młodym wieku.

Narażenie na pył azbestu może także prowadzić do zwłóknień opłucnej, czyli powstawania zgrubień na jej powierzchni. Zwłóknienia te nie są złośliwe i zazwyczaj nie wpływają na pracę płuc. Rozległym zmianom może jednak towarzyszyć duszność.

Azbest (1)