Archiwum Państwowe w Piotrkowie Trybunalskim obchodziło w 2019 r. jubileusz 100-lecia nieprzerwanej działalności. Powstało na podstawie „Dekretu o organizacji archiwów państwowych i opiece nad archiwaliami z dnia 7 lutego 1919 r.”, które organizowało sieć archiwów państwowych w niepodległej Polsce. Po ponad stu latach ma doczekać się nowoczesnej siedziby.

Piotrkowskie archiwum i budowa nowej siedziby znalazła się na liście inwestycji budowlanych realizowanych przez Archiwa Państwowe. Realizowane są inwestycje w Warszawie i Katowicach, a koncepcje opracowano też między innymi dla Piotrkowa i Łodzi.

Archiwum Państwowe w Piotrkowie Trybunalskim ma projekt koncepcyjny, jaki przygotowali projektanci Wojciech Gawinowski i Anna Korytkowska.

Wizualizacja nowej siedziby Archiwum Państwowego w Piotrkowie Trybunalskim zakłada, że budynek powstanie na terenie byłego Klubu Sportowego „Piotrcovia”, przy ulicy Batorego 10.

- Głównym założeniem planowanej inwestycji jest utworzenie obiektu o czytelnym, intuicyjnym układzie funkcjonalnym, zapewniającym komfortowe użytkowanie przez odwiedzających i pracowników a zarazem gwarantującym bezpieczeństwo przechowywanych materiałów archiwalnych - ocenili projektanci.

Budynek ma charakter otwarty, z jednoczesnym wyraźnym podziałem na strefę ogólnodostępną, a także część dostępną wyłącznie dla osób uprawnionych.

Budynek archiwum będzie pełnił funkcję magazynową, gdzie będzie odbywało się przyjmowanie, zabezpieczanie, przechowywanie i opracowywania materiałów archiwalnych. Zaplanowano także część edukacyjną i warsztatową oraz popularyzatorską i ekspozycyjną. Funkcją budynku będzie także obszar konferencyjny i reprezentacyjny.

Planowany obiekt będzie składał się z nowego segmentu magazynowego oraz przebudowanego, rozbudowanego i adaptowanego budynku użytkowo-obsługowego. Powierzchnia użytkowa ma wynosić 5400 mkw. Wartość szacunkowa realizacji projektu to 59 mln zł.

ZOBACZ TAKŻE: Wielka synagoga w Piotrkowie. Była tu już hala sportowa, biblioteka i archiwum [ZDJĘCIA]

Archiwum Państwowe w Piotrkowie Trybunalskim ma ponad stuletnią historię

Archiwum Państwowe prowadzi swoją działalność w Piotrkowie od 1919 r. Ale tradycje archiwalne miasta sięgają korzeniami XIV w., kiedy to powołano w Piotrkowie urząd starosty. Był to urząd ziemski utworzony przez króla Czech i Polski Wacława II na wzór czeski, w ramach którego starosta pełnił władzę w powierzonym grodzie. Starosta skupiał w swych rękach całość władzy administracyjnej i sądowniczej. Nierozerwalnie z urzędem starosty związane jest funkcjonowanie archiwum grodzkiego.

Początkowo starostowie uważali księgi grodzkie za swoją własność prywatną. Dopiero konstytucje sejmowe z lat 1493, 1496 i 1510 dały podstawy do utworzenia archiwów, jako miejsca składowania i przechowywania ksiąg grodzkich. Piotrków był również miejscem gromadzenia ksiąg ziemskich. Zasób archiwum ziemskiego stanowiły wszystkie dokumenty powstające w kancelariach sądów ziemskich.

Po upadku I Rzeczypospolitej archiwa i wchodzące w skład ich zasobów archiwalia zostały przejęte przez władze administracyjne zaborców.

ZDOBACZ TAKŻE: Piotrkowska Krzywda powstała na krzywdzie. Jaką historię ma park w środku miasta? [FOTO]

Z dziejami Piotrkowa i jego tradycjami archiwalnymi związane jest także archiwum miejskie, mające charakter składnicy akt. Swoją siedzibę miało w pomieszczeniach ratusza. Składowane tam akta przetrwały do 1868 r., czyli do czasu rozebrania ratusza. Następnie zostało przeniesione do budynku poklasztornego.

Powstałe w II Rzeczypospolitej Archiwum Państwowe w Piotrkowie Trybunalskim obejmowało swym zasięgiem terytorialnym obszar całego utworzonego wówczas województwa łódzkiego. W pierwszych miesiącach funkcjonowania archiwum, jego kierownikowi Wacławowi Studnickiemu udało się zgromadzić i zabezpieczyć znaczną ilość akt. Zabezpieczone materiały zgromadzono w trzech budynkach, w tym przy ul. Bykowskiej nr 55 i 71 oraz przy ul. Kaliskiej 5.

Po II wojnie światowej archiwum wznowiło działalność jako oddział archiwum w Łodzi. W 1975 roku powstało województwo piotrkowskie, dlatego archiwum w 1976 roku przemianowano na Wojewódzkie Archiwum Państwowe w Piotrkowie Trybunalskim. W 1984 roku zmieniono nazwę na Archiwum Państwowe w Piotrkowie Trybunalskim.

Archiwum X (1)