Reforma rusza 1 września. Na początek dwie klasy
Od 1 września 2026 roku rozpocznie się wdrażanie reformy „Kompas Jutra”. Nowa podstawa programowa i zmienione ramowe plany nauczania obejmą na początku uczniów klas I i IV szkół podstawowych. W kolejnych latach nowe zasady będą rozszerzane na następne roczniki.
W praktyce oznacza to, że przez kilka lat w tej samej szkole będą funkcjonowały jednocześnie dwa systemy. W roku szkolnym 2026/2027 dotychczasowy ramowy plan pozostanie w klasach II, III oraz V–VIII. Rok później będzie obowiązywał jeszcze w klasach III oraz VI–VIII, a następnie stopniowo będzie wygaszany.
Dla dyrektorów i nauczycieli oznacza to konieczność układania planów zajęć dla uczniów realizujących różne podstawy programowe.
Więcej godzin już w edukacji wczesnoszkolnej
Zmiany rozpoczną się już na pierwszym etapie edukacji. Tygodniowa liczba obowiązkowych zajęć w klasach I–III ma wzrosnąć z 20 do 21 godzin. W roku szkolnym 2026/2027 nowy wymiar obejmie jednak na razie uczniów klasy I, a później kolejne roczniki.
Znacznie większe zmiany czekają uczniów starszych klas szkoły podstawowej.
Jedną z najważniejszych nowości będzie interdyscyplinarna przyroda, łącząca elementy biologii, geografii, chemii i fizyki. Docelowo będzie realizowana w klasach IV–VI po trzy godziny tygodniowo.
Co istotne, zajęcia z przyrody mają być umieszczane w planie w blokach obejmujących co najmniej dwie kolejne godziny. Ma to umożliwić prowadzenie doświadczeń, obserwacji, zajęć terenowych i bardziej rozbudowanych projektów.
Technika zniknie. Pojawią się nowe zajęcia
Kolejną zmianą będzie zastąpienie techniki przez zajęcia praktyczno-techniczne. Docelowo uczniowie klas IV–VI będą mieli po dwie godziny tego przedmiotu tygodniowo.
Obie godziny trzeba będzie umieszczać w planie bezpośrednio po sobie.
Uczniowie mają podczas nowych zajęć przede wszystkim zdobywać praktyczne umiejętności: planować pracę, wykonywać własne projekty, bezpiecznie korzystać z narzędzi oraz rozwiązywać problemy techniczne. Nauczyciel ma w większym stopniu pełnić rolę osoby wspierającej i pomagającej uczniom samodzielnie dojść do rozwiązania.
Takie założenia mogą jednak skomplikować układanie szkolnych planów. Zamiast pojedynczych lekcji trzeba będzie znaleźć miejsce na dłuższe bloki zajęć, a szkoły muszą zapewnić odpowiednie pomieszczenia oraz wyposażenie.
Zwykłe lekcje znikną na pięć dni
Jedną z najbardziej widocznych nowości będzie również tydzień projektowy. Przez pięć dni większość tradycyjnych zajęć klasowo-lekcyjnych zostanie zastąpiona pracą uczniów nad międzyprzedmiotowymi projektami.
Uczniowie będą mogli pracować zarówno ze swoją klasą, jak i w grupach złożonych z osób z różnych klas. Projekt będzie musiał obejmować wybór problemu lub tematu, określenie celu, zaplanowanie i wykonanie poszczególnych etapów, a następnie publiczną prezentację rezultatów.
Szkoły same zdecydują, czym zajmą się uczniowie. Projekty mogą więc dotyczyć między innymi lokalnego środowiska, historii miejscowości, bezpieczeństwa, finansów, kultury czy funkcjonowania lokalnej społeczności.
Nie wszystkie lekcje będzie można odwołać
Tydzień projektowy nie oznacza jednak całkowitego zawieszenia normalnego planu.
W dotychczasowych godzinach nadal mają odbywać się m.in. wychowanie fizyczne, edukacja zdrowotna, religia lub etyka, zajęcia rewalidacyjne oraz zajęcia organizowane w ramach pomocy psychologiczno-pedagogicznej. Wynika to bezpośrednio z podpisanego przez Ministerstwo Edukacji rozporządzenia.
To właśnie może stać się jednym z największych wyzwań organizacyjnych. Dyrekcja będzie musiała bowiem połączyć projekty realizowane przez uczniów z zajęciami, które w tym czasie nadal muszą znaleźć się w szkolnym harmonogramie.
Tydzień projektowy na razie dobrowolny
W roku szkolnym 2026/2027 organizowanie tygodnia projektowego będzie jeszcze fakultatywne. Szkoły będą mogły zdecydować się na takie rozwiązanie w klasach IV–VIII, ale nie będą miały takiego obowiązku.
Obowiązek będzie wprowadzany stopniowo:
- w roku szkolnym 2027/2028 – klasy IV i V,
- w roku szkolnym 2028/2029 – klasy IV–VI,
- w roku szkolnym 2029/2030 – klasy IV–VII,
- od roku szkolnego 2030/2031 – wszystkie klasy IV–VIII.
W kolejnych latach szkoły nadal będą mogły dobrowolnie organizować tydzień projektowy także dla starszych roczników, które nie zostaną jeszcze objęte obowiązkiem.
Szkoły potrzebują nowych pracowni i sprzętu
Reforma zakłada znacznie większy nacisk na doświadczenia i zajęcia praktyczne, ale nie wszystkie placówki mają obecnie warunki do ich prowadzenia.
Ministerstwo Edukacji przeprowadziło badanie infrastruktury, w którym informacje przekazało 8818 szkół podstawowych. Pracownię biologiczną posiadało 49,5 proc. z nich, natomiast pracownię techniczną zaledwie 20,7 proc.
Blisko jedna trzecia szkół uznała liczbę specjalistycznych pracowni za niewystarczającą, a 47,3 proc. wskazało na potrzebę doposażenia istniejących pomieszczeń w sprzęt i meble.
Odpowiedzią ma być program „Pracownie Kompas Jutra”, przewidujący wsparcie szkół w latach 2026–2029.
Dla placówek nadchodzący rok szkolny będzie więc nie tylko początkiem zmian programowych. Dyrektorzy i nauczyciele będą musieli równocześnie przebudowywać plany lekcji, organizować dłuższe bloki zajęć i przygotowywać szkoły do zupełnie nowego sposobu pracy.
Źródła: Ministerstwo Edukacji Narodowej – Reforma26. Kompas Jutra; rozporządzenie Ministra Edukacji z 12 marca 2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie ramowych planów nauczania dla publicznych szkół (Dz.U. 2026 poz. 380); Kancelaria Prezesa Rady Ministrów – program „Pracownie Kompas Jutra”.
Komentarze (0)
Wysyłając komentarz akceptujesz regulamin serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania. Jak to zrobić dowiesz się w zakładce polityka prywatności.