Przekazywanie nieruchomości w rodzinie bardzo często odbywa się poprzez dziedziczenie, darowiznę albo umowę dożywocia. Takie rozwiązania są powszechne i uważane za stabilne sposoby na przekazanie majątku najbliższym osobom. Wiążą się jednak ze sporym ryzykiem prawnym. Właściciel lokalu może formalnie stracić do niego prawo, jeżeli w treści umowy pojawią się niejasności, spadek nie zostanie zgłoszony w sądzie lub zabraknie właściwych wpisów w księdze wieczystej. W takich okolicznościach sąd jest w stanie orzec wyrok eksmisyjny nawet w stosunku do kogoś, kto zajmuje lokum od wielu lat oraz stale dba o jego stan.
Przeświadczenie, że posiadany akt notarialny gwarantuje całkowite i bezwarunkowe bezpieczeństwo prawne, bywa złudne. Nawet dokument potwierdzony w kancelarii notarialnej nie chroni właściciela w sytuacji, gdy dojdzie do zbagatelizowania innych błędów formalnych. Pozbawienie prawa do użytkowania lokalu mieszkalnego następuje najczęściej w konsekwencji narastających opóźnień w opłatach, braku odpowiedzi na korespondencję z sądu, braku uregulowania stanu prawnego nieruchomości bądź popełnienia niedopatrzeń przy sprawach spadkowych.
Kiedy zaległość oznacza wyrok
Wspólnota mieszkaniowa ma prawo skierować pozew do sądu w sytuacji, gdy opłaty eksploatacyjne lub czynszowe nie są regulowane przez kilka miesięcy. Granicznym okresem braku płatności jest 3-6 miesięcy, a po jego przekroczeniu urzędnicy uruchamiają procedury windykacyjne, po których następuje egzekucja. Postępowanie przed sądem kończy się wydaniem nakazu zapłaty, jeśli właściciel lokalu nie podejmie odpowiedniej obrony. Niezaskarżony lub zignorowany nakaz trafia bezpośrednio na biurko komornika. W kolejnym kroku cała procedura prowadzi do licytacji nieruchomości.
Osoba będąca właścicielem lokalu mieszkaniowego bardzo często nie wie o przebiegu poszczególnych etapów sprawy, ponieważ nie odbiera przychodzącej korespondencji pocztowej.
Nieodebrany list doręczony skutecznie
Zgodnie z zasadami polskiego systemu prawnego przesyłkę poleconą uznaje się za skutecznie doręczoną także w sytuacji, gdy adresat jej nie odebrał z placówki pocztowej. Kluczowe znaczenie ma w tym procesie zwrotny formularz zawierający jasną adnotację o nieodebraniu pisma w wyznaczonym terminie. Adresat, który nie zapozna się z treścią wezwania, stawia się w pozycji osoby świadomie rezygnującej z obrony własnych praw, gdy nie reaguje na nakaz zapłaty i nie stawia się w sądzie. Sąd wydaje wówczas wyrok zaoczny, a całe postępowanie toczy się dalej i zmierza do egzekucji oraz licytacji lokalu.
Kto powinien się szczególnie obawiać?
Zagrożenie eksmisją dotyka określonych grup społecznych w większym stopniu niż pozostałych osób, pomimo że formalnie dysponują one aktem własności lokalu. Wśród najbardziej narażonych znajdują się:
- osoby starsze żyjące na podstawie umowy dożywocia bez zabezpieczenia w księdze wieczystej,
- spadkobiercy, którzy nie złożyli oświadczenia o przyjęciu spadku lub nie uregulowali stanu prawnego mieszkania,
- właściciele zalegający z czynszem i opłatami wobec wspólnoty mieszkaniowej lub spółdzielni,
- osoby, które ignorują listy z sądu, spółdzielni czy kancelarii komorniczej.
Wszystkie te osoby łączy fakt, że pozorne i z pozoru niewielkie zaniedbania uruchamiają całą serię zdarzeń prowadzących wprost do utraty dachu nad głową.
Skutki orzeczenia o eksmisji
Skutki wydania i wykonania orzeczenia o eksmisji wykraczają daleko poza kwestie ściśle materialne. Przeprowadzona licytacja mieszkania wiąże się ze znacznym stresem, narastającymi problemami wewnątrz rodziny oraz koniecznością szybkiego znalezienia całkowicie nowego miejsca do życia. W sytuacji, gdy eksmisja opiera się na prawomocnym wyroku sądowym, możliwości odwoławcze dotychczasowego właściciela ulegają wyczerpaniu, gdyż procedura została formalnie dokończona, a prawo wykonane.
Do opuszczenia lokalu w trybie przewidzianym dla dłużników może zostać zmuszona nawet taka osoba, która nie miała złych intencji, nie posiadała żadnych długów bankowych i regularnie dbała o stan techniczny mieszkania.
Jak zabezpieczyć prawo do lokalu
Prawnicy zajmujący się rynkiem nieruchomości zwracają uwagę na kluczowe znaczenie profilaktyki. Właściciele mieszkań, aby uniknąć problemów, powinni pamiętać o następujących zasadach:
- regularnym opłacaniu wszystkich należności – nawet kilkumiesięczne opóźnienie może mieć poważne skutki,
- systematycznym sprawdzaniu księgi wieczystej swojego lokalu – zmiany można monitorować online,
- odbieraniu wszelkiej korespondencji i reagowaniu na każde wezwanie – nawet jeśli wydaje się nieistotne,
- konsultowaniu się z prawnikiem przy każdej transakcji dotyczącej nieruchomości – szczególnie w przypadku darowizn, dziedziczenia czy umów dożywocia,
- dopilnowaniu formalności związanych ze zmianą właściciela – złożenie odpowiednich dokumentów i aktualizacja wpisów w księgach wieczystych to obowiązek, nie wybór.
Komentarze (0)
Wysyłając komentarz akceptujesz regulamin serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania. Jak to zrobić dowiesz się w zakładce polityka prywatności.