Gdzie był Maślany Rynek, a gdzie Świński Targ? Place w Piotrkowie i ich burzliwe dzieje [ZDJĘCIA]

Najstarsze place w Piotrkowie Trybunalskim zmieniały nazwy niejednokrtonie. Miało tu znaczenie zarówno to, czym akurat w okolicy handlowano, ale także jaki był okres historyczny. Wiele nazw zależało na przykład o tego kto akurat miasto okupował. 

Najczęściej nazwy zmieniały obecny Plac Stefana Czarnieckiego oraz Plac Tadeusza Kościuszki. Rynek Trybunalski także miał już wiele innych imion. 

Dawniej Rynek Maślany

Plac wraz z całym Starym Miastem wpisany jest do rejestru zabytków Narodowego Instytutu Dziedzictwa. Jego układ pochodzi prawdopodobnie z okresu średniowiecza, gdy kształtowała się Starówka. W obecnej formie powstał jednak dopiero w XIX wieku, po pożarze miasta w 1819 roku.  Plac zastąpił biegnące tędy dawniejszej ul. Krótką i ul. Żydowską. By go wytyczyć, usunięto stare zabudowania.

Obecny Plac Stefana Czarnieckiego to nowa nazwa. W przeszłości był to najpierw Nowy Rynek. Potem nazwę zmieniono na Mały Rynek. Plac nosił także krótko nazwy Targ Produktów i Nowy Bazar. 

W czasach guberni piotrkowskiej nadano mu nazwę Plac Mikołajewski, a czasem nazywany był także Nowyj Rynok. Na lata utrwaliła się jednak nazwa Maślany Rynek. W czasach gdy używano tej nazwy, nieruchomości w tej okolicy skupowała rodzina Bartenbachów, późniejszych znanych piotrkowskich piwowarów.

Jednym z dochodowych interesów rodziny był targ, znajdujący się przy ówczesnym Rynku Maślanym. Handlowano tam przede wszystkim mięsem. Swoje nieruchomości rodzina wynajmowała różnym przedsiębiorcom. Miała także własny skład wędlin. 

Nazwa Plac Stefana Czarnieckiego pojawiła się w niepodległej Polsce. Dopiero w 1940 roku Niemcy zmienili ją na Juden Platz, a następnie Feuerwehr Platz. Po II wojnie światowej powrócono do nazwy Plac Stefana Czarnieckiego.

Czy był tu Świński Targ?

Czasy gubernialne, to nazwa Plac Aleksandryjski, gdy dochodząca do niego aleja nosiła nazwę Alei Aleksandryjskiej, a obecna to 3 Maja.

Do nazwy Plac Bernardyński powrócono jeszcze w XIX wieku, a nazwa ostała się aż do końca I wojny światowej. W dwudziestoleciu międzywojennym pojawił się jako jego patron Tadeusz Kościuszko. Niemcy podczas okupacji używali nazw: Saski, Saksoński, Sachen Platz i Horst Wessel Platz. Po wojnie Kościuszko powrócił.
  
Przy Placu Kościuszki w Piotrkowie jest kilka charakterystycznych budowli. Najbardziej znaną w Polsce jest zapewne kamienica "Złoty Róg", która zagrała bank Kramera w filmie Vabank. Dla piotrkowian najbardziej znana jest jednak budowla, która swoją świetność ma dawno za sobą. To budynek po restauracji "Europa".

Rynek Trybunalski nie zawsze był Trybunalski 

Rynek Trybunalski ma wymiary 60 na 73 metry. Otaczają plac zabytkowe kamieniczki o historycznych nazwach jak: "Wójtowska", „Ormiańska", „Pałac Przyłuskich", „Szynk Wierzbicza". W narożniku rynku i ulic Łazienna Mokra oraz Szewska znajduje się tzw. Pałac Królowej Bony. 

Funkcję centrum administracyjnego miasta obecny Rynek Trybunalski utracił w drugiej połowie XIX stulecia, gdy rozebrano stojący tu niegdyś Ratusz Miejski. Do 1863 roku piotrkowski ratusz był siedzibą tutejszego magistratu. Następnie został wydzierżawiony kupcom. Po 1867 roku został rozebrany z rozporządzenia rosyjskiego gubernatora Kochanowa.

Jedna z najstarszych nazw to po prostu Stary Rynek. W drugiej połowie XIX wieku, gdy Rosjanie wprowadzali porządki w piotrkowskiej guberni, nosił nazwę Marijńskaja Płoszczad, czyli Plac Mariański. Był też nazywany Placem Marii Panny albo Placem Mariackim.

W latach II Rzeczypospolitej pojawiła się nazwa Plac Trybunalski, a podczas okupacji niemieckiej Gerichtsplatz. W 1945 roku najpierw powrócono do nazwy Plac Trybunalski, a od 1967 roku to już Rynek Trybunalski.

Plac Zamkowy z królewską siedzibą

Zamek Królewski w Piotrkowie został zbudowany w latach 1512–1519 przez mistrza Benedykta z Sandomierza na polecenie króla Zygmunta I Starego. Jest to wieża mieszkalna w stylu gotycko-renesansowym. Królewska rezydencja została zbudowana na kopcu ziemnym otoczonym fosą. 

Wieża była wykorzystywana jako mieszkanie króla Zygmunta I Starego podczas jego pobytów podczas sejmów w Piotrkowie. Następnie mieściła się w niej siedziba starostwa grodowego. 

Obecny Plac Zamkowy nazywano dawniej między innymi Rynkiem Kupieckim. Mianowano go również Rynkiem Zbożowym. W czasach współczesnych powrócono do nazwy Plac Zamkowy. 

Piotrkowskie place w dni targowe

Obecny Plac Niepodległości w Piotrkowie w XIX wieku znany był jako po prostu Plac Targowy lub z rosyjska Torgowaja Płoszczad. 

W niepodległej Polsce dostał nazwę Świętojański Targ, ale także Jarmark Koński, a w końcu Plac Jarmarczny. Podczas okupacji niemieckiej nazwany został Lindenplatz. Po 1945 roku ustaliła się nazwa Plac Niepodległości.